Poliamorioa

Bere forma idealean, poliamorioak 'epe luzeko sexu-harreman maitekor anitzetan parte hartzea, harreman bakoitza komunikazio irekian, zintzotasunean eta negoziazioan oinarrituta' esan nahi du. Gaian aditua ez denarentzat poliamorioa bikotekide bat baino gehiago izateko modu erraza iruditu daitekeen arren, berez nahiko prozesu korapilatsua da, arau eta erantzukizunekin - beste edozein harreman maitekor bezala. Bikote-trukea edo intimitatea saihesteko modu bat bilatzen ari bazara, hau ez da hori, inondik ere; sexua baino askoz gehiago dago hemen. Hemen ikusiko dugu bizimodu hau benetan nolakoa den, ikuspegi historiko bat emango dugu, jokoaren arauak zehaztuko ditugu eta, ondoren, horrelako harreman batean egotearen onurak eta ondorioak aztertuko ditugu.

Definizioa

'Poliamorio' hitza grekozko 'poly' (asko) eta latinezko 'amor' (maitasuna) hitzen konbinaziotik dator. Antolamendu honek, oro har, bizimodu alternatibo eta sexu-orientazio gehienak hartzen ditu bere baitan. Poliamoristek talde intimo txikiak sortzen dituzte, eta taldekideek askotan, baina ez nahitaez, sexu-harremanak izaten dituzte beste kideekin.

Harreman poliamoroso bat definitzen duena da parte hartzen duten guztiek taldeko gainerako kide guztien berri osoa dutela, eta haiek bertan egotea onartzen dutela. Kideak etxe berean bizi daitezke, edo ez. Taldetik kanpoko pertsonekin sexua izatea (bestelakorik adostu ezean) iruzurtzat hartzen da oraindik ere.

Poliamorioa ‘bikote-trukea’ ez bezalakoa da: bikote-trukezaleek ez dute lehen mailako harremanetik kanpoko pertsonekin loturarik, sexua (eta, agian, adiskidetasuna) ez bada. Poliamorioa deskribatzen duten beste termino batzuk 'nahitako ez-monogamia' edo 'ez-monogamia arduratsua' dira.

Gertuagotik begiratuta

Harreman poliamorosoek forma asko har ditzakete, eta gizon eta emakumeen ia edozein konbinazio pentsagarri izan daiteke tartean. Konbinazio ohikoenetako batzuk hauek dira: genero bateko bi eta beste genero bateko bat (agian - baina ez nahitaez - bikotekide gay bat eta bisexual bat, hirugarren batekin), eta genero bateko bi beste generoko hiru edo gehiagorekin (berriz ere, agian homosexualitate- edo bisexualitate-osagai batekin). Konbinazioen zerrenda ia amaigabea da; baina kideentzat benetan garrantzitsua dena taldeko besteekiko harremanaren kalitatea da.

Hau pixka bat errazteko, bizimodu hau daramatenek bikotekide nagusi bat izan ohi dute, eta beste harremanak lehenengoaren atzean geratzen dira. Harreman-maila horiei lehen mailakoa, bigarren mailakoa eta hirugarren mailakoa deitu ohi zaie.

Lehen mailako harremanek lotura estuena, intimitate-maila handiena eta erakarpen, inplikazio emozional eta arreta handiena adierazten dituzte. Lehen mailako bikotekideek bizi-bideak, bizi-helburuak, balio pertsonalak, gurasotasuna, finantza pertsonalak eta etxebizitza partekatzen dituzte, eta ezkontza tradizional baten oso antzekoak dira bizitza osorako konpromisoari dagokionez.

Bigarren mailako harremanak lehen mailakoen oso antzekoak dira, baina denbora/energia gutxiago jasotzen dute eta lehentasun txikiagoa dute. Sexualitatea eta laguntza emozionala oso handiak dira oraindik ere, baina konpromiso gutxiago daude bizi-helburuak eta finantza pertsonalak bezalako arloetan.

Hirugarren mailako harremanak, funtsean, 'kanpoko onargarritzat' hartzen direnekin eratzen dira. Elkarrekin igarotako denbora gutxienekoa da, baita noizbehinkakoa ere, eta lotura emozional eta sexual sendoa egon daitekeen arren, pertsona hori ez da norberaren bizitzaren zati egonkortzat hartzen.

Badira, halaber, poliamoristen komunitate edo sareak, komunitate jakin bateko kide askorekin harreman irekietan bizi direnak.

Poliamorioa bikote-truketik nahiko desberdina da: bikote-trukea sexu-dibertsioan zentratzen da - harreman baten alderdi fisikoetan -, eta poliamorioa, berriz, alde emozionalean zentratzen da gehiago, eta (izatez) baliteke sexu-osagairik batere ez izatea. Poliamoristek, normalean, maila emozionalean sakon hartzen dute parte, sexuaz gain; bikote-trukezaleak, aldiz, askoz gutxiago konprometitzen dira emozionalki (edo praktikoki) elkarren artean denboran zehar.

Praktikan, gainjartze handia dago bizimodu horien artean, baina jarraibide orokor gisa, goiko desberdintasunak zehatzak dira talde bakoitzeko kideen arabera. Ohar interesgarri bat: noizean behin, denboraren poderioz poliamorista bihurtu diren bikote-trukezaleen bikoteak aurkituko dituzu, sexu-kide jakin batzuekin intimitate handiagoa izateko nahiagatik.

Historia

Biologoek aspalditik dakite monogamia sexuala oso gutxitan praktikatzen dela mundu naturalean, praktikatzen bada; izatez, giza konbentzio sozial bat da neurri handi batean. Adibidez, hegaztien munduan, ‘bizitza osorako bikotea osatzen duten’ espezieen artean ere, txitoen zati handi bat - espezie batzuetan herena baino gehiago - emearen ‘bizitza osorako bikotekidea’ ez den beste ar batena izan daiteke. Horrek esan nahi du beste ar baten espermak errute bakar bateko arrautza batzuk ernaldu dituela. Horrek argi erakusten du lehen monogamotzat jotzen ziren espezie batzuk ere, izatez, sexualki aktiboak direla beren bikotekide finkotik kanpoko bikotekideekin!

Gainera, espezie guztietako arrak dira espermaren ekoizleak - kantitate handian egiteko erraza den zerbait. Arrautzak, aldiz, zailagoak dira ekoizteko eta gutxiagotan ekoizten dira; horrek azal dezake zergatik izan ohi diren emakumeak gizonak baino zorrotzagoak norekin elkartzen diren aukeratzerakoan - eta zergatik duten joera handiagoa sexua eta maitasuna ‘pakete bateratu’ gisa ikusteko, ondorengoak hazteko segurtasunaren bila.

Gizakiek harreman monogamoei ematen dieten ia bakarra den ikuspegiak azal dezake zergatik den hain zaila guretzat haiek mantentzea - agian ez dago gure izaeran, besterik gabe!

Interesgarria da poliamorioa historia idatzia dagoen beste denbora daramala existitzen. Ebidentziek, Asiako tenpluetako tailuek eta antzinako Europako eta Hego Amerikako zeramikek erakusten dutenez, agerian uzten dute antolamendu mota hau literalki milaka urtez existitu dela. Eta Mendebaldeko kultura modernoak monogamiaren aldeko joera duen arren, historian zehar gizarte askok bikotekide bat baino gehiagorekiko harremanak onartu dituzte.

Jarraibideak

Poliamorioaren alderdirik nahasgarrienetako bat ‘arauen’ irekitasuna da. Egoera bakoitza desberdina denez, bakoitzak jarraibide zehatz desberdinak hartzen ditu. Arauak, benetan, talde bakoitzaren araberakoak dira.

Hori esanda, oro har onartutako jarraibide batzuk badaude. Hurrengo guztiak eztabaidagarriak diren arren, hemen nabarmenenetako batzuk eskaintzen ditugu. Kontuan izan hurrengoak idealak direla; poli-harreman guztiek ez dituzte guztiz betetzen. Helburua, hala ere, ia berdina da - sexu- eta emozio-harreman osasuntsuak, zoriontsuak eta betegarriak.

Adostasuna eta komunikazio irekia

Harreman poliamoroso bateko faktorerik garrantzitsuena parte hartzen duten guztien onespena da, zure lehen mailako bikotekidetik hasita, taldera beste norbait gehitzeko. Gehikuntza ongi etorria ez bada, harremana ezin da gehitu. Hitz gutxitan, bikotekide bakoitzak norbait berrirekiko harremanei dagokienez egiten duen guztia mahai gainean jartzen eta eztabaidatzen da, normalean luze, inolako lotura fisikorik egin aurretik.

Era berean, komunikazio handia behar da taldearen barruan ere, dagoen bezala. Edozein harreman monogamo arrakastatsutan bezala, komunikazioa funtsezkoa da - eta poli-harremanak konplexuagoak direnez, are komunikazio gehiago eskatzen dute. Ezinbestekoa da, halaber, komunikazioa irekita mantentzea desadostasunei aurre egiteko. Norbaitek muga bat gainditzen duenean, egindako kaltea konpontzen laguntzeko konfiantzazko harremana egon behar da.

Leialtasuna eta fideltasuna

Hau osotasunaren mesedetan sartu behar da - iruzurra, besterik gabe, ez da onargarria. Poli-harremanak leialtasun- eta fideltasun-harremanak dira oraindik ere adostutako taldearen barruan; beraz, alderdi honetan poliamorioa ez da monogamiaren desberdina.

Elkarrekiko laguntza

Ideal honek eskatzen du bikotekideek taldeko gainerako kide guztiak errespetatzea, baita haien arteko harremanak ere. Oinarrizko adostasun bat dago lehia ahalik eta txikiena izan dadin eta kide bakoitzak besteen rola eta hierarkian duten lekua errespeta ditzan.

Jabetza-nahirik eza

Poliamoristak bat datoz emozionalki konprometitzen duten harremanei mugak jartzeak konfiantza arriskuan jartzen duela, konfiantza baldintzapean jartzera behartzen duelako. Haien ustez, zure bikotekideengan benetan konfiantza duzunean, zu eta haiek libre zarete modu irekiago eta osoagoan maitatzeko, galtzeko edo konfiantza hausteko beldur gutxiagorekin.

Hau ere interpretazio indibidualean asko aldatzen den arloa da. Batzuetan pertsona batek bikotekide gehigarriak onartuko ditu, eta besteak ez. Hemen posible den aldakortasunarekin, garrantzitsuena da jakitea harreman jakin baten jarraibideak zehaztea ezinbestekoa dela. Zenbat eta jabetza-nahi gutxiagorekin jokatu, orduan eta irekiagoak izan daitezke harremanak - baina praktikan, kide bat ia beti da besteak baino jabetza-nahi handiagokoa. Hor sartzen da berriro komunikazioa.

Onurak

Poliamoristen arabera, abantaila ugari daude:

Sexu-aniztasuna - Zaila da saihestea gehienek poliamorioaren onura nagusietako bat dela esango luketena: sexu-bikotekide anitz izatea. Behar fisikoei dagokienez soilik, bikotekide bat baino gehiagorekin sexurako aukera izateak harremanen iraupena luza dezake, batez ere hazkunde sexuala norabide batean baino gehiagotan aldi berean gertatzen ari denean. Bakoitza libre da bere interes eta sexualitatearen eremu osoa esploratzeko, baina bikotekide jakin bati parte hartzeko presiorik egin gabe. Horrela, harreman bakoitza betegarriagoa eta dibertigarriagoa bihur daiteke harreman horrentzat garrantzitsuak diren moduetan.

Sexuz kanpoko harreman sakonagoak - Adiskidetasun sakon baten aurrean, harreman monogamo batzuk tentsiopean jartzen dira jelosiagatik, sexurik tartean ez dagoenean ere! Antolamendu poliamoroso batean, horrelako adiskidetasunak gehienetan guztiz onartzen dira, eta, izatez, ongi etorriak dira. Horrela, sexuz kanpoko behar asko ase daitezke sexu-harremanik behar izan gabe.

Hazkunde pertsonala - Horrelako antolamendu batean bizitzeak zure buruaren alderdi askori begiak ireki diezazkizuke, agian lehen konturatu ez zinenak. Jelosia, muga pertsonalak, harremanak eta sexualitatea inguruko gaiak argi eta garbi azaleratzen dira harreman poliamoroso batean. Horiei heltzea hazkunde pertsonal izugarrirako bide izan daiteke, eta hori edozein harremanetan egotearen benetako onuretako bat da.

Laguntza-sare zabalagoa - Harreman baten alderdi praktikoetara iristen garenean, ‘esku askok lana arintzen dute’ esaldia ondo dator hemen. Etxeko lanak, diru-sarrera anitzak edo seme-alaben hazkuntza izan - familia zabal bat inguruan izateak hainbat lan errazten ditu, edozein guraso bakarrek berretsi dezakeen bezala. Familia monogamo batek izeba, osaba, aiton-amona eta lehengusuengan jarri ohi du konfiantza horrelako eguneroko laguntzarako. Poli-familiek gauza bera egin dezakete, baina familia nuklearraren barruan bertan.

Txinparta mantentzea - Gutako askok ezagutzen dugu harreman berrietan jartzen dugun ahalegina, baita beste pertsona horren arreta erakarri eta mantentzeko ahalegina ere. Hori apaltzen denean eta harreman bat ohiko bihurtzen denean, askotan elkarrengandik hartutako atseden batek (edo antzeko gertaera batek) gogorarazten dizkigu gauza horiek. Poliamorista askoren ustez, beste harreman batzuek txinparta horiek bizirik mantendu ditzakete, harreman berri baten energia apur bat kutsakorra izan ohi delako. Horri gehitzen zaio bikotekide anitzeko antolamendu batean dagoen etengabeko aldaketa, gauzak 'freskoak' sentitzen laguntzen duena ere.

Ondorioak

Poliamorioaren erronkarik larrienen artean hauek daude:

• Baldintzatze sozial eta aurreiritzi asko desikasi beharra, harreman-forma konplexu honek funtziona dezan.
• Mendebaldeko kulturako gehiengo monogamoaren presio sozial negatibo handiari aurre egitea.
• Jelosia- eta jabetza-sentimenduei aurre egitea.
• Harreman monogamoetan ohituta egon zinenetik harago joan beharko luketen konfiantza- eta errespetu-mailak eraikitzea.
• Muga pertsonalak, nahiak eta beharrak kudeatzeko komunikazio-trebetasunak hobetzea - dena harreman-testuinguru baten barruan.
• Arazo pertsonal (zama) gehiago, ez gutxiago, pertsona orok bere zama dakarrelako - eta bikotekide bat baino gehiagorekin bazaude, horrek esan nahi du pertsona bat baino gehiago babestu behar dituzula emozionalki.

Azken gogoetak

Gogoeta eta arreta handiz, eta hazkunde pertsonal handiarekin, harreman poliamoroso batek abantaila asko izan ditzake monogamia ‘egokitzen ez zaien’ pertsonentzat. Zure jelosia-sentimenduen gaineko kontrol sendoarekin eta behar den konfiantza garatuz, poliamorioak oso ondo funtziona dezake eta bizitza zoriontsu eta betegarria ekar dezake. Hala ere, hori ez da gertatuko lan eta ahalegin handirik gabe, maite duzun norbaitek beste norbait (ere) maitatzea onartzea esaten egiten baino askoz errazagoa delako. Horretaz harago, inplikazio sozial eta kulturalei ere aurre egin behar zaie oraindik - zer esango diozu zure familiari, eta nolakoa izango da Gabonetako afaria hemendik aurrera?

Harreman poliamoroso batean bizi ala ez erabakitzea guztiz norberaren kontua da. Onura nabarmenak ditu, baina baita erronka erreal batzuk ere arrakastaz funtziona dezan. Harreman ireki eta maitekor mota honen bidez zoriontasun handiagoa aurkitzen saiatzen diren guztiak goraipatzen ditugu, eta espero dugu artikulu hau baliagarria izatea gai honi buruz gutxiago dakitenentzat.