Sexu-gogoaren hiltzaileak
Sexu-gogo baxua edonori gerta dakioke - eta erraza da pasioarekiko egarri osasuntsu batek norberaren osasunean eta ongizatean duen eragina kontuan ez hartzea, desagertzen den arte. Sexurako grinak gozamen fisiko hutsa baino askoz gehiago adieraz dezake; zirrara, sormena eta esperimentatzeko eta gozatzeko aukera berriak deskubritzeko gogo bizia sortzen ditu.
Askorentzat, sexu-gogo osasuntsuak gaztetasuna, bizitasuna eta autoestimua ere sinbolizatzen ditu. Pertsona bat bere sexualitatearekin eroso sentitzen denean, normalean seinale ona izaten da bere gorputzaz duen ikuspegi orokorrarentzat, bikotekide intimo batekin fisikoki (baita emozionalki ere) konektatzeko gaitasunarentzat eta bizitzarekiko gogobetetze orokorrarentzat. Sexu-funtzioan beherakada izugarri bati, edo agian arin bati, aurre egiteak ondorio larriak izan ditzake bizitza pertsonalean, eta zergatik ez dagoen hain 'interesatuta' azaltzen saiatzeak beldurra, lotsa eta asebetetze falta sor ditzake.
Libido baxuak, edo gainbeheran dagoenak, ez du nahitaez bereizten adinaren, arrazaren, generoaren edo bizimoduaren arabera. Orokorrean ez dio axola, gainera, bakarrik zauden, sexu-harreman berri batean zauden edo bikotekide batekin denbora luzea daramazun. Ez dago seinalatu daitekeen pertsona mota bakar bat - baina badaude hainbat faktore (psikologikoak eta/edo fisiologikoak) sexu-harremanetarako gogo falta, edo sexu-estimuluaren aurrean erantzun fisikorik eza, azal dezaketenak.
Kausa jakiteak ez du nahitaez disfuntzioa konponduko, baina arin dezake pertsonek beren gain jartzen duten zama astuna, beren sexualitatea adierazi nahi baina ezin dutenean. Zoritxarrez, askok beren buruari egozten diote errua sexualak izan ezin direlako, eta hori bereziki kezkagarria da urte askoan halakoak izan ondoren. Kontuan izan arrazoi batzuen konbinazioak azal dezakeela pertsona baten libido baxua, eta ondorengo zerrenda kausa posible ugarien lagin txiki bat besterik ez dela.
1. Estresa
Modu askotan ager daiteke. Pertsona batek lasaitzeko zailtasunak izan ditzake, erraz haserretu daiteke, umore-aldaketak izan ditzake, edo larregi urduri egon daiteke amodioa egiteko. Estresak tentsioa sortzen du norberaren ongizate fisiko eta emozionalean, eta pertsona baten sexu-osasuna kaltetu dezaketen faktore nagusietako bat da. Estresarekin bizitzea oso zaila izan daiteke, baina berri ona da kudeatu egin daitekeela hainbat kudeaketa-teknikaren bidez, liburu, bideo, ikastaro eta abar ugaritan zehazten direnak.
2. Harreman-gatazkak
Harreman nagusi bateko harmonia mailak sexu-gogoa egin edo desegin dezake. Harreman-dinamika osasuntsuak zuzenean dira ohean elkarrekiko asebetetzearen erantzule, eta gauzak okertzen direnean, sexurako gogoa leihotik ateratzen da. Asperdura/monotonia, komunikazio eskasa, mesfidantza/traizioa edo intimitate falta bezalako arazoei aurre egitea ez da inoiz erraza, baina ezinbestekoa da arazo horiek konpontzea hain sakon errotu aurretik non pertsona bat bere bikotekidearengandik betiko urruntzen den.
3. Botikak
Errezetadun botikek sexu-gogoa zapuztu dezakete gizonengan zein emakumeengan. Libidoaren galerarekin lotu ohi diren botiken artean daude: antidepresiboak, hipertentsioaren aurkako botikak, lo egiteko laguntzak, ahozko antisorgailuak eta antihistaminikoak. Pertsona batek sexu-harremanetarako gogoan aldaketa bat nabaritzen badu errezeta berri edo aldatu bat jaso zuen garai berean, bere medikuarekin hitz egin beharko luke aukera alternatiboei buruz.
4. Autoirudi txarra
Ez dago ezer zailagorik sexuala izateko gogoa biltzea baino, zure azalean nola sentitzen zaren jasan ezin duzunean. Gorputz-irudi negatiboak eta autoestimu baxuak pertsona baten sexualitatea adierazteko gogoa edo gaitasuna galarazten dute - eta estres handia sor diezaiokete sexu-bikotekideari ere. Norbera onartzea da kaltetutako autoirudia hobetzeko oinarria, baina pertsonak horretan lan egitea eskatzen du, berriro bere buruarekin benetan ondo sentitzeko.
5. Hormona-desoreka
Sexu-gogoa erregulatzen duten hormonen oreka delikatuan gertatzen diren aldaketek nabarmen ahul dezakete gogoa gizonengan zein emakumeengan.
Gizonezkoen testosteronaren (gogoaren hormona gisa ezaguna) ekoizpena moteltzen hasten da hogeita hamar urte inguruan. Hormona horren beherakada sotila da, urtean batez beste ehuneko bat edo bi gutxitzen da, baina mailak zein azkar jaisten diren asko aldatzen da gizon batetik bestera. Beraz, posible da hogeita hamarreko hamarkadan dagoen gizon batek hirurogeita hamar urteko beste gizon batek dituen testosterona-beherakadari lotutako ezaugarri berberak izatea!
Emakumeengan, estrogeno, progesterona eta testosterona hormonen desorekak eragin kaltegarria izan dezake sexu-gogoan, baita sexu-organoen funtzionamenduan ere. Zailagoa egiten zaie kitzikatzea, baginako estaldura mehetu egiten da, eta 'bustitzeko' gaitasuna murriztu egiten da. Ondorioz, sexu-harremanetan mina izatea ohikoa da. Hormona-desorekarik nabarmenenak menopausian eta histerektomia bezalako ebakuntzen ondoren gertatzen dira, baina haurdunaldiaren ondoren, hilekoaren zikloko une jakin batzuetan eta hormonak manipulatzen dituzten antisorgailu jakin batzuk erabiltzean ere gerta daitezke - Pilula, adibidez.
6. Mina
Eguneroko bizitzako minak eta oinazeak izan, mugikortasuna mugatzen duten egoera fisiologikoak izan, edo sexu-organoei bereziki eragiten dieten nahasmenduak izan, hala nola dispareunia (sexu-harremanetako mina) edo bulbodinia (baginaren sarreran eragiten duen beste sexu-nahasmendu mingarri bat), edozein mailatako ondoez fisikoa izateak eragina izango du emakume batek sexuala izateko duen gogoan. Ez hori bakarrik: minak sortzen duen distrakzioak hainbesteko frustrazioa sor dezake, non batzuek sexu-harremanak izateari erabat uko egitea erabakitzen duten.
7. Nekea
Sexu-gogo ahul bat lo faltaren seinale izan daiteke. Lan-ordutegi okupatu baten eskaeren ondorioz izan daiteke, edo guraso berri izatera egokitzearen ondorioz, baina insomnioari edo lo-apneari ere egotz dakioke. Dena den, ondorioak berdinak dira: begiak zabalik nekez eustea, are gutxiago ohea lo preziatua berreskuratzeko ez beste ezertarako erabiltzea.
8. Intoxikazioa
Alkoholak inhibizio sozialak murrizten dituen arren, eta sexurako gogoa areagotzen duela uste den arren, kontrako efektua izateko aukera ere badago. Intoxikazioak, alkoholaren edo beste droga errekreatibo batzuen erabileraren ondoriozkoa izan, bigarren mailako efektu tamalgarria ere izan dezake: gizon batek erekzioa lortu edo mantendu ezin izatea. Beste alde txar bat … mozkortasuna guztiz desatsegina izan daiteke harekin amodioa egiten ari den bikotekidearentzat.
9. Errendimendu-antsietatea
Pertsona batzuek presioa sentitzen dute, beren buruarengandik edo beren bikotekideengandik, sexualki ondo jarduteko - eta ezin dutela sentitzen dutenean, larritasuna, antsietatea eta/edo beldurra sortzen zaizkie. Errendimendu-antsietatea deritzon ohean huts egiteko beldurrak pertsona batek sexu-jardueraz gozatzeko duen gaitasuna murrizteaz gain, sexu-arazoak sor ditzake, hala nola orgasmoa lortzeko zailtasuna edo disfuntzio erektila. Ohikoa da antsietate mota hau sexu-harreman baten hasierako faseetan izatea, batez ere beste pertsonari zerk ematen dion plazer ziurgabetasun handia dagoelako.
Azken gogoetak
Sexu-gogo baxua ez da gutxietsi beharreko zerbait. Normalean estres fisiko edo emozionalen seinale da - edo agian bien konbinazioarena. Hala ere, normalean arin daiteke behin behar bezala identifikatu eta landu ondoren. Eragiten badizu, eskatu laguntza praktikoa zure osasun-profesionalari - lasai, oso arazo ohikoa da eta ziur ez dela harrituko!
Bestalde, laguntza bilatu ondoren ere, libido baxuarekin bizi behar duzula ondorioztatu bada - badaude horri aurre egiteko moduak. Jende askok ikasi du sexu-gogo baxuagoarekin nahiko pozik bizitzen, maitasuna eta desira islatzen dituzten intimitatea adierazteko modu desberdinak aurkituz - agian ez hain fisikoki, edo ez hain maiz, hori bai.