بارداری برنامه‌ریزی‌نشده
نتیجه‌ی مثبت تست بارداری برای بعضی‌ها خبری هیجان‌انگیز است … اما وقتی والد شدن آخرین چیزی است که به آن فکر می‌کنید، کنار آمدن با این نتیجه می‌تواند بسیار دشوار باشد؛ پیامدهای آن، به هر شکلی، زندگی را دگرگون می‌کند.
ادامه دادن بارداری یا تصمیم به پایان دادن آن انتخابی شخصی است - و ما هیچ گزینه‌ای را تبلیغ یا تأیید نمی‌کنیم. در نهایت، مسئله گرفتن تصمیمی آگاهانه است و امیدواریم این مقاله پایه‌ی خوبی برای سنجیدن این گزینه‌ها فراهم کند.
بارداری برنامه‌ریزی‌نشده چیست؟
بارداری ممکن است پس از انزال مرد در واژن زن رخ دهد، یا وقتی مایع پیش‌انزالی یا مایع منی وارد واژن یا نزدیک آن شود؛ به همین دلیل نزدیکی منقطع روش قابل‌اعتمادی نیست. هرچند احتمال باردار شدن زن در زمان‌های مختلف چرخه‌اش بیشتر یا کمتر است - بارداری در هر زمانی ممکن است، حتی در دوران قاعدگی! در فرایندی به نام لقاح، اسپرم مرد با تخمک زن ترکیب می‌شود تا رشد بارداری آغاز شود.
بارداری را وقتی ناخواسته یا برنامه‌ریزی‌نشده می‌دانند که زوجی به‌طور تصادفی و بدون قصد بچه‌دار شدن با یکدیگر، باردار شوند. باردار شدن غیرمنتظره ممکن است برای هر زنی در سن باروری پیش بیاید، حتی اگر او و پارتنر جنسی‌اش از روش‌ها و/یا وسایلی برای جلوگیری از آن استفاده کنند.
شیوع
تخمین زده می‌شود که در سراسر جهان سالانه حدود ۱۲۱ میلیون بارداری ناخواسته رخ می‌دهد و حدود شش مورد از هر ده مورد آن به سقط عمدی ختم می‌شود.
National Center for Health Statistics (NCHS، مرکز ملی آمار سلامت) در سال ۲۰۰۲ نشریه‌ای با عنوان National Survey of Family Growth (پیمایش ملی رشد خانواده) منتشر کرد. در میان جمعیت خانوارهای ایالات متحده، نزدیک به نیمی از همه‌ی بارداری‌ها (۴۵٪ در سال ۲۰۱۱) ناخواسته بود، یعنی حدود ۲٫۸ میلیون بارداری در سال؛ و از این میان، حدود چهار مورد از هر ده مورد به سقط جنین ختم شد.
چه عواملی در این نرخ‌های بالا نقش دارند؟
سرمقاله‌ای که در سال ۲۰۰۸ در Contraception (مجله‌ی پیشگیری از بارداری) منتشر شد، به این عوامل اشاره کرد: شکست یا استفاده‌ی نادرست از یک روش یا وسیله‌ی پیشگیری از بارداری؛ نبود دسترسی به شکل‌های مناسب پیشگیری از بارداری؛ کمبود آموزش جنسی کافی؛ ناراحتی عمومی جامعه از موضوعات مربوط به سکسوالیته؛ فقر؛ "ارتباط ضعیف میان پارتنرهای جنسی"؛ برداشت‌های غیرواقع‌بینانه درباره‌ی خطر باردار شدن؛ پذیرش بیشتر (از سوی عموم مردم) فرزندآوری والدین ازدواج‌نکرده؛ فرهنگی بیش‌ازحد جنسی‌شده که سکسوالیته را مسئولانه به تصویر نمی‌کشد؛ و کوتاهی ارائه‌دهندگان خدمات پیشگیری از بارداری در گفت‌وگو با بیماران درباره‌ی سکس، پیشگیری از بارداری و بارداری.
چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
در ایالات متحده، نوجوانان بخش بزرگی از کسانی را تشکیل می‌دهند که بارداری برنامه‌ریزی‌نشده را تجربه می‌کنند. به گفته‌ی مجله‌ی پزشکی Contraception (پیشگیری از بارداری)، "از هر سه دختر، یک نفر دست‌کم یک بار پیش از بیست‌سالگی باردار می‌شود."
این مشکل بیش از همه در میان بزرگسالان جوان مجرد متمرکز است؛ زیرا: کمترین آشنایی را با موضوعات سلامت جنسی و آموزش تنظیم خانواده داشته‌اند، بیش از همه در برابر باورهای نادرست و اطلاعات غلط آسیب‌پذیرند، و کمترین تجربه را (در مقایسه با کسانی که مدت طولانی‌تری از نظر جنسی فعال بوده‌اند) در داشتن رابطه‌ی جنسی مسئولانه و استفاده‌ی درست از روش‌های پیشگیری از بارداری دارند.
چه عواملی در کنار آمدن با آن نقش دارند؟
مسائل زیادی بر نحوه‌ی کنار آمدن یک شخص با بارداری ناخواسته اثر می‌گذارند. در این زمان، دسترسی زوج به اطلاعات واقعی - و همچنین مشاوره‌ای که از ارائه‌دهندگان خدمات سلامت، خانواده و دوستان دریافت می‌کنند - اهمیتی حیاتی دارد.
اصول اخلاقی، ارزشی و مذهبی ممکن است بر احساس شخص درباره‌ی به دنیا آوردن فرزند در برابر انتخاب پایان دادن به جنین اثر بگذارد. عوامل اجتماعی-اقتصادی اهمیتی اساسی دارند؛ ثبات مالی هر دو والد، و همچنین اینکه نوزاد چه تأثیری بر تحصیل یا اشتغال آینده خواهد داشت، در تصمیم نقش دارد. برخی افراد این را هم در نظر می‌گیرند که نوزاد تازه چگونه سلامت و آسایش فرزندان موجود را مختل می‌کند و چه تأثیری بر رابطه‌ی میان مادر و پدر خواهد گذاشت.
ممکن است زوج نخواهند در محیطی که در آن زندگی می‌کنند فرزندی بزرگ کنند، و برخی دیگر می‌خواهند نوزاد را از نقص‌های جسمی احتمالی ناشی از مصرف مواد مخدر یا الکل پیش از بارداری (یا حتی در طول آن) در امان نگه دارند. کسانی هم هستند که به‌سادگی آماده‌ی والد شدن نیستند، چون احساس می‌کنند بیش از حد جوان‌اند، آمادگی ندارند یا به دلایل گوناگون دیگر از عهده‌ی آن برنمی‌آیند.
شکست روش پیشگیری از بارداری
Guttmacher Institute (مؤسسه‌ی گاتمکر) گزارش می‌دهد که عملاً صد درصد زنان آمریکای شمالی که آمیزش جنسی داشته‌اند و بین پانزده تا چهل‌وچهار سال سن دارند، دست‌کم از یک روش پیشگیری از بارداری استفاده کرده‌اند. افزون بر این، تقریباً شصت درصد آن‌ها در حال حاضر هنوز از یکی از این روش‌ها استفاده می‌کنند.
در میان زنان در سن باروری، رایج‌ترین روش‌های پیشگیری از بارداری روش‌هایی هستند که به‌آسانی برگشت‌پذیرند و در صدر آن‌ها قرص ضدبارداری، وسیله‌ی داخل رحمی (آی‌یو‌دی) و کاندوم مردانه قرار دارند. سن، عوامل اجتماعی-اقتصادی و اینکه ازدواج کرده‌اند یا پیش‌تر فرزندی داشته‌اند، از عوامل تعیین‌کننده‌ی انتخاب روش پیشگیری از بارداری هستند.
حتی با استفاده‌ی کاملاً درست، روش‌های پیشگیری از بارداری همچنان احتمال شکست دارند؛ برخی روش‌ها خطر بسیار بیشتری برای بارداری برنامه‌ریزی‌نشده دارند، مانند نزدیکی منقطع یا روش تقویمی (ریتم). در میان وسایل یا داروها، اسفنج ضدبارداری، اسپرم‌کش‌ها، کاندوم مردانه و کلاهک دهانه‌ی رحم معمولاً بالاترین نرخ بارداری برنامه‌ریزی‌نشده را دارند - هم با پایبندی دقیق و هم با پایبندی متوسط به شیوه‌های استفاده‌ی توصیه‌شده. در مقابل، قرص ضدبارداری با استفاده‌ی کاملاً درست در کمتر از ۱ زن از هر ۱۰۰ زن در سال شکست می‌خورد، و با استفاده‌ی معمول، یعنی وقتی قرص‌ها فراموش می‌شوند یا با تأخیر مصرف می‌شوند، در حدود ۷ زن از هر ۱۰۰ زن.
به خاطر داشته باشید که روش‌های جراحی‌ای وجود دارند که راه‌هایی تقریباً - اما نه کاملاً - بی‌خطا برای جلوگیری از لقاح هستند؛ این روش‌ها بستن لوله‌های رحمی و وازکتومی‌اند.
تنها روش بی‌خطا برای پیشگیری از بارداری ناخواسته پرهیز از رابطه‌ی جنسی است. استفاده از این روش به این معنا نیست که زوج نمی‌توانند از شکل‌های دیگر تحریک لذت‌بخش بهره ببرند. این شکل‌ها بسیارند: خودارضایی، ماساژ حسی، ماساژ جنسی (برای مثال هندجاب یا تحریک واژینال با انگشت) یا استفاده از اسباب‌بازی‌های جنسی.
رابطه‌ی دهانی روش عالی دیگری برای لذت بخشیدن به پارتنر بدون خطر بارداری است، اما پیامدهای دیگری دارد که باید در نظر گرفت، در درجه‌ی اول بیماری‌های مقاربتی. رایج‌ترین بیماری‌ها/عفونت‌های مقاربتی (STD/STI) که می‌توانند از طریق کانیلینگوس و/یا فلاتیو منتقل شوند عبارت‌اند از ویروس هرپس سیمپلکس، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، سوزاک، کلامیدیا و سیفلیس.
با بارداری برنامه‌ریزی‌نشده چه باید کرد
قرص صبح روز بعد نخستین خط دفاعی فوری زن در برابر بارداری است. این قرص باید هرچه زودتر پس از رابطه‌ی جنسی مصرف شود، در حالت ایده‌آل ظرف هفتاد و دو ساعت (برخی انواع آن تا پنج روز اثر دارند)، زیرا عمدتاً با به تأخیر انداختن تخمک‌گذاری عمل می‌کند. این قرص شکلی اورژانسی از پیشگیری از بارداری به شمار می‌رود و برای استفاده‌ی منظم در نظر گرفته نشده است؛ در بسیاری از کشورها، از جمله ایالات متحده، بدون نسخه در داروخانه‌ها فروخته می‌شود. به خاطر داشته باشید که این قرص ممکن است عوارض جانبی دردناکی داشته باشد.
پس از وقوع لقاح، زن چند گزینه برای ادامه‌ی مسیر بارداری‌اش پیش رو دارد. همه‌ی آن‌ها خطرهای خاص خود و نیز پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت دارند. یک راه این است که بارداری را تا پایان دوره ادامه دهد و نوزاد را نگه دارد یا او را به فرزندخواندگی بسپارد. راه دیگر، خارج کردن عمدی جنین یا رویان از رحم است که سقط جنین نامیده می‌شود. حدود چهار مورد از هر ده بارداری ناخواسته در ایالات متحده به این شکل پایان می‌یابد، که رایج‌ترین شیوه‌های آن مصرف دارو یا انجام یک عمل جراحی است. بر اساس "The Gynecological Sourcebook" (کتاب مرجع زنان) (۲۰۰۳)، تقریباً چهل و سه درصد زنان تا چهل و پنج سالگی دست‌کم یک بار سقط عمدی داشته‌اند. (هرچند در واقع یک 'گزینه' نیست، علل طبیعی یا عوارض بارداری نیز وجود دارند که ممکن است به سقط خودبه‌خودی، که سقط طبیعی هم نامیده می‌شود، منجر شوند. این اتفاق می‌تواند در مراحل اولیه‌ی بارداری، معمولاً در سه ماه نخست پس از لقاح، رخ دهد.)
برای اطلاعات بیشتر و منابع محلی درباره‌ی پیشگیری از بارداری ناخواسته یا کنار آمدن با آن، با مطب پزشک‌تان یا درمانگاه تنظیم خانواده‌ی محل زندگی‌تان تماس بگیرید یا در اینترنت جست‌وجو کنید.
نکته‌ی پایانی
افرادی که تصمیم می‌گیرند از نظر جنسی فعال باشند باید بدانند که در معرض خطر بارداری هستند، حتی اگر از روش‌های پیشگیری از بارداری استفاده کنند. وقتی شخصی نمی‌خواهد بچه‌دار شود، به کار بستن اقداماتی که این خطر را کاهش می‌دهند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بیاموزید احتمال بارداری چگونه عمل می‌کند، رابطه‌ی جنسی ایمن (یا پرهیز از رابطه‌ی جنسی) را رعایت کنید، و استفاده‌ی هم‌زمان از دو روش پیشگیری از بارداری را در نظر بگیرید، مانند استفاده‌ی ترکیبی از قرص و کاندوم.
