
Полиаморија
Во својата идеална форма, полиаморијата значи 'да се имаат повеќе љубовни, долгорочни сексуални врски, од кои секоја почива на основа од отворена комуникација, искреност и договарање'. Иако однадвор полиаморијата може да звучи како лесен начин да се имаат повеќе партнери, таа всушност е прилично сложен процес со правила и одговорности - исто како и секоја друга љубовна врска. Ако бараш свингерство или начин да ја избегнеш блискоста, ова секако не е тоа; тука има многу повеќе од само секс. Овде ќе погледнеме како всушност изгледа овој начин на живот, ќе дадеме малку историска перспектива, ќе ги дефинираме правилата на играта, а потоа ќе ги разгледаме предностите и последиците од ваква врска.
Дефиниција
Зборот 'полиаморија' доаѓа од комбинацијата на грчкото 'poly', што значи многу, и латинското 'amor', што значи љубов. Овој аранжман обично ги опфаќа повеќето форми на алтернативни начини на живот и сексуални ориентации. Полиаморните луѓе создаваат мали интимни групи чии членови често, но не нужно, имаат сексуални односи едни со други.
Она што ја дефинира полиаморната врска е тоа што сите вклучени целосно знаат за секој друг член на групата и се согласуваат со нивното присуство. Членовите можат, но не мора, да живеат во ист дом. Сексот со луѓе надвор од групата (освен ако не е поинаку договорено) сѐ уште се смета за неверство.
Полиаморијата се разликува од ‘свингерството’ по тоа што свингерите немаат никаква врска со други луѓе надвор од примарната врска освен сексот (и можеби пријателство). Други термини што ја опишуваат полиаморијата се 'намерна немоногамија' или 'одговорна немоногамија'.
Поблизок поглед
Полиаморните врски можат да имаат многу различни форми, со речиси секоја замислива комбинација на мажи и жени. Некои од почестите комбинации се: две лица од едниот пол и едно од другиот (можеби - но не нужно - едно геј и едно бисексуално лице заедно со трето), и две лица од едниот пол со три или повеќе од другиот пол (повторно, можеби со елемент на геј или бисексуалност). Листата на комбинации е речиси бескрајна; но она што навистина е важно за членовите е квалитетот на врската со другите во групата.
Да поедноставиме малку: луѓето што живеат на овој начин обично имаат една главна партнерска врска, а другите врски доаѓаат по неа. Овие нивоа на врски обично се означуваат како примарни, секундарни и терцијарни.
Примарните врски претставуваат најблиска поврзаност, највисоко ниво на интимност и најголема привлечност, емотивна вклученост и внимание. Во примарната врска се споделуваат животни патеки, животни цели, лични вредности, родителство, лични финансии и домување, а во поглед на доживотната посветеност таа многу личи на традиционален брак.
Секундарните врски се многу слични на примарната, но добиваат помалку време/енергија и имаат понизок приоритет. Сексуалноста и емотивната поддршка се сѐ уште многу високи, но има помалку обврски во области како животните цели и личните финансии.
Терцијарните врски се формираат со луѓе што во основа се сметаат за 'прифатливи надворешни лица.' Времето поминато заедно е минимално, дури и спорадично, и иако може да постои силна емотивна и сексуална поврзаност, оваа личност не се смета за постојан дел од нечиј живот.
Постојат и заедници или мрежи на полиаморни луѓе што живеат во отворени врски со многу членови на дадена заедница.
Полиаморијата е прилично различна од свингерството по тоа што свингерството е фокусирано на сексуалната забава - физичките аспекти на врската, додека полиаморијата повеќе се фокусира на емотивната страна и (всушност) не мора нужно да вклучува сексуални елементи воопшто. Полиаморните луѓе обично силно се вложуваат на емотивно ниво, покрај секој секс, додека свингерите се многу помалку емотивно (или практично) посветени едни на други на долг рок.
Во практиката постои широко преклопување меѓу овие начини на живот, но како општа насока, горенаведените разлики се точни според членовите на соодветните групи. Интересна споредна забелешка е дека понекогаш ќе најдеш свингерски парови што со текот на времето преминале во полиаморија поради желба за поголема блискост со одредени луѓе со кои имаат сексуални односи.
Историја
Биолозите одамна знаат дека сексуалната моногамија ретко, ако воопшто, се практикува во природниот свет; таа е, всушност, во голема мера човечка општествена конвенција. На пример, во светот на птиците, дури и кај оние видови што ‘се спаруваат за цел живот’, значителен дел од пилињата - кај некои видови повеќе од третина - можат да потекнуваат од мажјак различен од ‘доживотниот партнер’ на женката. Тоа значи дека сперма од друг мажјак оплодила дел од јајцата во едно легло. Ова јасно покажува дека дури и некои видови што претходно се сметале за моногамни всушност се сексуално активни со партнери надвор од својот пар!
Понатаму, мажјаците од сите видови се производители на сперма - нешто што лесно се произведува во големи количини. Јајце-клетките, од друга страна, потешко се произведуваат и се произведуваат поретко, што може да помогне да се објасни зошто жените често се поизбирливи од мажите во поглед на тоа со кого ќе стапат во врска - и зошто обично се посклони сексот и љубовта да ги гледаат како ‘заеднички пакет’, барајќи сигурност за подигнувањето на своите потомци.
Речиси уникатниот пристап на луѓето кон моногамните врски може да помогне да се објасни зошто ни е толку тешко да ги одржиме - можеби тоа едноставно не е во нашата природа!
Интересно е што полиаморијата постои откако постои запишана историја. Доказите, како резбите во храмовите во Азија и на керамиката од античка Европа и Јужна Америка, покажуваат дека ваков аранжман постои буквално илјадници години. И иако современата западна култура е наклонета кон моногамијата, многу општества низ историјата дозволувале врски со повеќе од еден партнер.
Насоки
Еден од најзбунувачките аспекти на полиаморијата е отвореноста на ‘правилата’. Бидејќи секоја ситуација е различна, секоја усвојува различни конкретни насоки. Правилата се навистина специфични за секоја група.
Сепак, постојат општо прифатени насоки. Иако за сите од следниве може да се дебатира, овде нудиме некои од позначајните. Треба да се има на ум дека следново се идеали и дека не сите поли врски ги следат во целост. Целта, сепак, е практично иста - здрави, среќни, исполнети сексуални и емотивни врски.
Согласност и отворена комуникација
Најважниот фактор во полиаморната врска е одобрувањето од сите вклучени, почнувајќи од личноста со која си во примарна врска, за додавање нова личност во групата. Ако додавањето не е добредојдено, врската не може да се додаде. Едноставно кажано, секоја нова врска на кој било член се става на маса и се дискутира, обично подолго, пред воопшто да се воспостави каков било физички контакт.
Мора да има и многу комуникација само во рамките на групата каква што е. Како и во секоја успешна моногамна врска, комуникацијата е клучна - а бидејќи поли врските се посложени, бараат уште повеќе комуникација. Исто така е од витално значење комуникацијата да остане отворена за да се решаваат несогласувањата. Кога некој ќе премине граница, мора да постои однос на доверба што ќе овозможи да се поправи направената штета.
Лојалност и верност
Ова мора да се вклучи за целовитост - неверството едноставно не е прифатливо. Поли врските сѐ уште се врски на лојалност и верност во рамките на договорената група, па во овој поглед поли не се разликува од моногамијата.
Взаемна поддршка
Овој идеал бара партнерите да ги почитуваат сите други членови на групата и врските што тие ги имаат меѓу себе. Постои основен договор натпреварувањето да се сведе на минимум и секој член да ги почитува улогата и местото на другите во хиерархијата.
Непосесивност
Полиаморните луѓе се согласуваат дека ставањето ограничувања на емотивно обврзувачките врски ја загрозува довербата, бидејќи ја прави условна. Тие веруваат дека кога навистина им веруваш на своите партнери, ти и тие сте слободни да сакате поотворено и поцелосно, со помал страв од загуба или нарушување на довербата.
Ова е исто така област што доста варира во индивидуалното толкување. Понекогаш едната личност ќе прифати дополнителни партнери, а другата нема. Со толку многу можни варијации, важно е да се знае дека дефинирањето на насоките на конкретната врска е од суштинско значење. Колку повеќе непосесивност практикуваш, толку поотворени можат да бидат врските - но во практиката, еден член речиси секогаш е попосесивен од другите. Тука повторно на сцена стапува комуникацијата.
Предности
Полиаморните луѓе тврдат дека постојат голем број предности:
Сексуална разновидност - Тешко е да се заобиколи она што повеќето би го навеле како една од главните предности на полиаморијата, а тоа е имањето повеќе сексуални партнери. Чисто во поглед на физичките потреби, сексуалниот пристап до повеќе од една личност може да ја продолжи трајноста на врските, особено кога сексуалниот раст се случува во повеќе насоки истовремено. Секоја личност е слободна да го истражува целиот опсег на своите интереси и сексуалност, без притоа да врши притисок врз некоја конкретна личност да учествува. На тој начин, секоја врска може да стане поисполнета и позабавна на начините што се важни за неа.
Подлабоки несексуални врски - Кога се соочуваат со длабоко пријателство, некои моногамни врски се под стрес поради љубомора, дури и кога нема секс! Во полиаморен аранжман, ваквите пријателства најчесто се целосно прифатени и всушност добредојдени. На тој начин, многу несексуални потреби можат да се задоволат без потреба од сексуален контакт.
Личен раст - Животот во ваков аранжман може да ти ги отвори очите за многу свои аспекти што можеби досега ти биле непознати. Прашањата поврзани со љубомората, личните граници, врските и сексуалноста се ставаат во остар фокус во полиаморната врска. Справувањето со нив може да биде средство за огромен личен раст, што е една од вистинските придобивки од секоја врска.
Проширена мрежа за поддршка - Кога ќе се дојде до суштината на една врска, изреката ‘многу раце ја олеснуваат работата’ одлично се вклопува тука. Без разлика дали станува збор за домашни обврски, повеќе приходи или подигнување деца - проширеното семејство околу тебе олеснува многу работи, што може да го потврди секој самохран родител. Моногамното семејство обично се потпира на тетки, чичковци, баби и дедовци и братучеди за ваков вид секојдневна помош. Поли семејствата можат да го прават истото, но во рамките на самото нуклеарно семејство.
Одржување на искрата - Многумина од нас го знаат трудот што го вложуваме во новите врски и во привлекувањето и задржувањето на вниманието на другата личност. Кога тоа ќе стивне и врската ќе стане позната, често токму паузата едни од други (или сличен настан) нѐ потсетува на тие работи. Другите врски, според многу полиаморни луѓе, всушност можат да ги одржат тие искри живи, бидејќи енергијата на новата врска е малку заразна. Ова се засилува со постојаното менување во аранжманот со повеќе партнери, што исто така помага работите да 'се чувствуваат свежо'.
Последици
Најсериозните предизвици на полиаморијата вклучуваат:
- Потреба да се одучиш од голем дел од општествената условеност и однапред создадените претстави за да функционира оваа сложена форма на врска.
- Справување со голем негативен општествен притисок од моногамното мнозинство во западната култура.
- Справување со чувствата на љубомора и посесивност.
- Градење нивоа на доверба и почит што можеби ќе треба да ги надминат вообичаените нивоа во моногамните врски.
- Подобрување на комуникациските вештини за справување со личните граници, желби и потреби - сето тоа во контекст на врска.
- Повеќе лични проблеми (багаж), а не помалку, бидејќи секоја личност носи свој багаж - а ако имаш врска со повеќе од една личност, тоа значи емотивна поддршка за повеќе од една личност.
Завршни мисли
Со внимателно размислување и внимание, плус многу личен раст, полиаморната врска може да донесе многу предности за оние на кои моногамијата едноставно ‘не им одговара’. Со цврста контрола врз сопствените чувства на љубомора и со развивање на потребната доверба, полиаморијата може да функционира многу добро и да резултира со среќен, исполнет живот. Сепак, ова нема да се случи без многу работа и труд, бидејќи да дозволиш личноста што ја сакаш да сака (и) некој друг е многу полесно да се каже отколку да се направи. Дури и покрај тоа, остануваат општествените и културните импликации со кои треба да се справиш - што ќе му кажеш на семејството и како ќе изгледа Божиќната вечера отсега?
Одлуката дали да живееш во полиаморна врска е сосема индивидуална. Таа има значајни предности, но и вистински предизвици за да се оствари успешно. Им оддаваме признание на сите што се обидуваат да најдат поголема среќа преку оваа форма на отворена, љубовна врска и се надеваме дека овој напис ќе им биде корисен на оние што знаат помалку за неа.


