Непланирана бременост

Позитивниот резултат на тест за бременост е возбудлива вест за некои луѓе … но кога родителството е последното нешто на кое мислиш, овој исход може да биде исклучително тешко да се прифати; неговите последици ти го менуваат животот, вака или онака.

Продолжувањето на бременоста или одлуката за прекин е личен избор - и ние не промовираме ниту поддржуваме ниту една опција. На крајот, сѐ се сведува на информирана одлука и се надеваме дека овој текст ќе ти даде добра основа за размислување за тие опции.

Што е непланирана бременост?

Бременост може да настане кога маж ејакулира во вагината на жена, или кога предејакулат или сперма ќе влезе во вагината или ќе дојде во нејзина близина, поради што прекинатиот однос не е сигурен метод. Иако жената е повеќе или помалку склона да зачне во различни моменти од својот циклус - зачнувањето е можно во секое време, дури и за време на менструацијата! Преку процес наречен оплодување, сперматозоидот на мажот се спојува со јајце-клетката на жената и започнува развојот на бременоста.

Една бременост може да се смета за несакана или непланирана кога парот зачнува случајно, без намера заедно да има дете. Неочекувана бременост може да ѝ се случи на секоја жена во репродуктивна возраст, па дури и кога таа и лицето со кое има сексуални односи користат методи и/или средства за да го спречат тоа.

Распространетост

Се проценува дека ширум светот секоја година има околу 121 милион ненамерни бремености, а околу шест од десет од нив завршуваат со намерен абортус.

Националниот центар за здравствена статистика (NCHS) во 2002 година објави публикација наречена National Survey of Family Growth. Меѓу населението во домаќинствата во САД, речиси половина од сите бремености (45% во 2011 година) биле ненамерни, околу 2,8 милиони годишно; од нив, околу четири од десет завршиле со абортус.

Што придонесува за толку високи стапки?

Уводникот објавен во Contraception во 2008 година ги наведе следниве фактори: неуспех или неправилна употреба на контрацептивен метод или средство; немање пристап до соодветни облици на контрацепција; недоволно сексуално образование; општата непријатност на општеството со темите поврзани со сексуалноста; сиромаштија; "лоша комуникација во сексуалната врска"; нереални претпоставки за ризикот од бременост; зголеменото прифаќање (кај пошироката јавност) на раѓање деца од невенчани родители; пресексуализирана култура што не ја прикажува сексуалноста одговорно; и тоа што давателите на контрацепција не успеваат доволно да разговараат за сексот, контрацепцијата и бременоста со луѓето што им се обраќаат.

Кој е најизложен на ризик?

Во САД, голем дел од непланираните бремености се кај тинејџерки. Според медицинското списание Contraception, "Една од три девојки забременува барем еднаш пред да наполни дваесет години."

Проблемот е најизразен кај младите возрасни лица што не се во врска; причината е што: имале малку допир со темите за сексуално здравје и со образованието за планирање на семејството, најранливи се на митови и дезинформации и имаат најмалку искуство (во споредба со оние што се сексуално активни подолго) во одговорен секс и правилна употреба на контрацепција.

Кои фактори влијаат на справувањето?

Има многу работи што влијаат на тоа како некој се справува со ненамерно зачнување. Од клучно значење во овој момент е пристапот на парот до точни информации - како и советите што ги добива од здравствените служби, семејството и пријателите.

Моралните, етичките и верските начела можат да влијаат на тоа како некој гледа на раѓањето дете наспроти изборот за прекин на бременоста. Социоекономските фактори се од најголемо значење; финансиската стабилност на двајцата родители ќе игра улога во одлуката, како и тоа како бебето може да влијае на понатамошното образование или вработување. Некои земаат предвид и како новото бебе ќе се одрази на благосостојбата на децата што веќе ги имаат и како ќе влијае на односот меѓу мајката и таткото.

Парот можеби не сака да одгледува дете во средината во која живее, додека други сакаат да го поштедат бебето од можни физички оштетувања поради употреба на дрога или алкохол пред (па дури и за време на) бременоста. Има и луѓе што едноставно не се подготвени да бидат родители бидејќи сметаат дека се премногу млади, неподготвени или неспособни за тоа од разни други причини.

Кога контрацепцијата ќе откаже

Институтот Гутмахер (Guttmacher Institute) известува дека практично сто проценти од жените во Северна Америка што имале сексуален однос и се на возраст меѓу петнаесет и четириесет и четири години користеле барем еден метод на контрацепција. Понатаму, околу шеесет проценти од нив сѐ уште користат некој метод.

Кај жените во репродуктивна возраст, најчести методи на контрацепција се оние што лесно се реверзибилни, предводени од контрацептивната пилула, интраутериниот уред (IUD) и машкиот кондом. Возраста, социоекономските фактори и тоа дали биле во брак или веќе имаат деца се одлучувачки фактори при изборот на контрацепција.

Дури и при совршена употреба, контрацептивните методи сепак можат да откажат; некои облици носат многу поголем ризик од непланирана бременост, како прекинатиот однос или календарскиот метод. Кога се потпираш на средство или лек, сунѓерот, спермицидите, машките кондоми и цервикалните капчиња генерално имаат најголема стапка на непланирана бременост - и при строго и при просечно придржување кон препорачаниот начин на употреба. Контрацептивната пилула, за разлика од нив, откажува кај помалку од 1 од 100 жени годишно при совршена употреба и кај околу 7 од 100 при вообичаена употреба, кога ќе се пропушти пилула или ќе се земе доцна.

Имај предвид дека постојат хируршки методи што се речиси - но не сосема - сигурни начини за спречување зачнување; тоа се подврзувањето на јајцеводите и вазектомијата.

Единствениот сосема сигурен метод за спречување ненамерна бременост е апстиненцијата. Тоа не значи дека парот не може да ужива во други облици на пријатна стимулација. Ги има многу: мастурбација, сензуална масажа, сексуална масажа (на пр. рачно задоволување или вагинална стимулација со прсти) или користење секс играчки.

Оралниот секс е уште еден одличен начин да се приреди задоволство на другата особа без изложеност на бременост, но со себе носи други работи што треба да се земат предвид, пред сѐ сексуално преносливите болести. Најчестите СПБ/СПИ што можат да се пренесат преку кунилингус и/или фелацио се херпес симплекс вирусот, хуманиот папилома вирус (HPV), гонореја, хламидија и сифилис.

Што да направиш при непланирана бременост

Пилулата за следното утро е првата линија на одбрана на жената од бременост. Треба да се земе што е можно побрзо по сексот, идеално во рок од седумдесет и два часа (некои видови делуваат до пет дена), бидејќи главно делува така што ја одложува овулацијата. Се смета за итен облик на контрацепција и не е наменета за редовна употреба; во многу земји, вклучително и во САД, се продава во аптеките без рецепт. Имај предвид дека може да има болни несакани ефекти.

Откако ќе дојде до зачнување, жената има неколку можности како да продолжи со бременоста. Секоја од нив носи свои ризици, како и краткорочни и долгорочни последици. Едниот пат е бременоста да се донесе до крај и бебето да се задржи или да се даде на посвојување. Од друга страна, намерното отстранување на фетусот или ембрионот од матката се нарекува абортус. Околу четири од десет ненамерни бремености во САД завршуваат на овој начин, најчесто со лекови или хируршка интервенција. Според "The Gynecological Sourcebook" (2003), приближно четириесет и три проценти од жените имале барем еден намерен абортус до четириесет и петгодишна возраст. (Иако тоа не е вистинска 'опција', постојат и природни причини или компликации во бременоста што можат да доведат до спонтан прекин на бременоста, познат како спонтан абортус. Тоа може да се случи во раните фази на бременоста, обично во првите три месеци по оплодувањето.)

Обрати се во твојата здравствена ординација, во локалниот центар за планирање на семејството или побарај на интернет повеќе информации и локални ресурси за тоа како да спречиш ненамерна бременост или како да се справиш со неа.

Завршна мисла

Луѓето што одлучуваат да бидат сексуално активни мора да бидат свесни дека се изложени на ризик од бременост, дури и кога користат контрацепција. Кога некој не сака да има дете, уште поважно е да преземе мерки што го намалуваат ризикот. Научи како функционираат шансите за бременост, практикувај безбеден секс (или апстиненција) и размисли за двоен метод на контрацепција, како комбинирање на пилулата и кондомот.