Seksuele responscyclus van de man

Zodra zijn brein seksuele interesse registreert, ondergaat het mannelijke lichaam als reactie daarop een aantal lichamelijke veranderingen. Dit staat bekend als de seksuele responscyclus van de man, een model van de fysiologische reacties van de mens die optreden tijdens seksuele stimulatie. Hoewel mannen en vrouwen veel overeenkomsten hebben in hoe ze seksuele opwinding ervaren, verschilt de timing van de belangrijkste fasen van de seksuele respons aanzienlijk.

Mannen raken over het algemeen vrij snel opgewonden en doorlopen een lange fase van verhoogde opwinding (de plateaufase) voordat ze uiteindelijk een orgasme krijgen. Daarom denken sommigen dat de mannelijke versie van de seksuele responscyclus minder fasen kent dan die van een vrouw. Het is echter zo dat mannen hetzelfde patroon doorlopen als vrouwen, maar elke fase in een ander tempo bereiken.

Overzicht

Hoe seksuele respons wordt ervaren, verschilt per persoon. Hoewel het model van de mannelijke seksuele respons bedoeld is als losse leidraad voor iemands opwindingspatroon, valt enige variatie te verwachten. Verschillende prikkels kunnen immers verschillende reacties oproepen - bovendien hebben het lichamelijk functioneren van een man, zijn gemoedstoestand en hoe op zijn gemak hij zich voelt bij zijn seksuele partner veel invloed op hoe hij seksuele respons ervaart. Het is volkomen normaal dat het niet voor iedereen, en niet elke keer, hetzelfde is.

Fase 1: Verlangen

Verlangen is de voorbereidende fase van de seksuele respons die beide geslachten gemeen hebben. Voordat het brein seksuele interesse registreert, hangt de penis slap naar beneden. Wanneer een man een opwindende prikkel krijgt die zijn interesse wekt, of die nu psychologisch is (bijvoorbeeld een opwindende herinnering, een fantasie of de verwachting van seksuele activiteit) of een vorm van prettige aanraking, iets wat hij ziet of hoort … dan volgt er een lichamelijke reactie.

In de meeste gevallen raken mannen met een gezond functionerende penis binnen tien tot dertig seconden na de eerste stimulatie opgewonden: er ontstaat letterlijk binnen enkele seconden een erectie, nadat de signalen die specifieke zenuwen en bloedvaten aansturen de juiste banen hebben afgelegd. Bij mannen kan de verlangenfase vrijwel gelijktijdig met de opwindingsfase plaatsvinden, terwijl vrouwen meer tijd nodig hebben voor dezelfde fysiologische veranderingen. Dat komt doordat het verlangen van mannen veel sterker op visuele prikkels reageert dan dat van vrouwen.

Verlangen is de opmaat naar opwinding; zonder die drang, passie of begeerte naar intiem contact is het lastig om door te gaan naar de volgende fase. Bovendien hebben de gezondheid, de stemming en het zelfvertrouwen van een man ook veel invloed op zijn lichamelijke en mentale bereidheid om met succes verder te gaan. Wanneer de seksuele respons stopt bij de verlangenfase, is het belangrijk om je niet te richten op het onvermogen om opgewonden te raken, maar te kijken naar manieren om de seksuele spanning op te voeren en zo een sterker verlangen te prikkelen.

Fase 2: Opwinding

Na een reactie op een combinatie van emotionele en/of lichamelijke prikkels komen mannen in de tweede fase van de seksuele respons: opwinding. Deze fase wordt gekenmerkt door vasocongestie, een lichaamsfunctie die de bloedtoevoer naar de geslachtsdelen verhoogt en druk uitoefent op de bloedvaten en het omliggende weefsel. De meest zichtbare verandering in het mannelijke lichaam als reactie op de toenemende opwinding is de erectie van de penis.

Hoe ontstaat een erectie?

De penis bestaat uit 3 structuren: de twee corpora cavernosa en het corpus spongiosum. Het corpus spongiosum loopt over de hele lengte van de penis en omsluit de urethra, en vormt zo een leiding voor zowel sperma als urine. De corpora cavernosa zijn cilindervormige buizen die evenwijdig langs de bovenkant van de penis lopen, met sponsachtig weefsel aan de binnenkant dat zich met bloed kan vullen.

Wanneer een man seksueel opgewonden raakt, worden de zenuwen in zijn penis geactiveerd, waardoor de spieren rond de slagaders ontspannen zodat er meer bloed de penis in kan stromen. Het sponsachtige weefsel van de corpora cavernosa neemt het extra bloed op, waardoor de penis stijf en hard wordt. Zodra de penis volgelopen is, ontstaat er zoveel druk dat het bloed niet meer weg kan, zodat de erectie stevig blijft. Mannen bereiken deze fase van seksuele opwinding veel sneller dan vrouwen; om samen de orgasmefase te bereiken, is het dus aan te raden dat mannen proberen het voorspel langer te rekken.

Tijdens de opwinding:

• krijgt ongeveer 25% van de mannen een rode huid, bekend als de “sex flush”;
• neemt de transpiratie toe;
• worden de tepels hard;
• stijgt de bloeddruk met ongeveer een derde (bij mannen iets meer dan bij vrouwen);
• nemen ademhaling, spierspanning en hartslag allemaal toe;
• neemt de gevoeligheid voor pijn af; en
• stroomt er bloed naar de geslachtsdelen, trekt het scrotum samen en worden de testikels dichter naar het lichaam getrokken … en naarmate er meer bloed de penis in stroomt, zwelt de eikel verder op en kleurt hij donkerrood/paars.

Fase 3: Plateau

Sommige vrouwen hebben ongeveer vijftien tot dertig minuten nodig om de opwindingsfase door te komen - veel langer dan hun mannelijke tegenhanger, die de plateaufase doorgaans al binnen een paar minuten bereikt. Deze fase is een voortzetting van de opwindingsfase en wordt gekenmerkt door verhoogde opwinding. Aanhoudende seksuele spanning speelt een cruciale rol bij het behouden van een erectie, en naarmate de seksuele spanning stijgt en de stimulatie doorgaat, komt de man op zijn weg door de seksuele responscyclus gestaag dichter bij het orgasme.

In deze verlenging van de opwindingsfase treden de volgende fysiologische reacties op:

• de testikels worden groter en worden dichter naar het lichaam getrokken;
• de erectie wordt stijver;
• de eikel zwelt op; en
• de klier van Cowper scheidt voorvocht af.

Stimulatie helpt de erectie hard te houden tot het point of no return wordt bereikt - ook wel het moment van onvermijdelijkheid genoemd - waarop het lichaam de laatste samentrekkingen doormaakt die naar de vierde fase van de seksuele responscyclus leiden.

Fase 4: Orgasme

Mannen ervaren een breed scala aan lichamelijke reacties op het orgasme, dat in wezen een ultieme ontlading van seksuele spanning is, variërend van onwillekeurige spiersamentrekkingen (vooral in het genitale gebied en de rest van het lichaam) en spierspasmen tot een stijging van bloeddruk, hartslag en ademhalingsfrequentie.

Fase 5: Resolutie

De resolutie is de periode waarin het lichaam terugkeert naar een niet-opgewonden toestand. In deze laatste fase, zodra een man ejaculeert - of als zijn opwinding wegebt - treedt een verschijnsel op dat detumescentie heet: het brein geeft signalen af waardoor het overtollige bloed de penis eindelijk kan verlaten, terwijl de rest van het lichaam langzaam weer normaal wordt.

Mannen maken in deze fase ook een refractaire periode door; dat is de tijd die na het orgasme nodig is voordat een man lichamelijk weer een erectie kan krijgen en op verdere seksuele stimulatie kan reageren. Als een man opgewonden is geweest maar geen orgasme heeft gehad, duurt het langer voordat het bloed wegstroomt.

Slotgedachten

Doordat het orgasme zoveel aandacht krijgt, worden de andere fasen van seksuele opwinding vaak over het hoofd gezien. Toch leveren al die andere fasen ook veel lichamelijke en psychologische voldoening op, dus het is zeker de moeite waard om te begrijpen hoe ze werken en manieren te verkennen om er elk greintje genot uit te halen!