
Pierwsze badanie ginekologiczne
Jako kobiety mamy szczególne potrzeby w opiece zdrowotnej - zwłaszcza jeśli chodzi o nasz układ rozrodczy. W okresie dojrzewania, najlepiej przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, warto po raz pierwszy pójść do ginekologa, żeby porozmawiać o zdrowiu seksualnym; badanie wewnętrzne zwykle nie jest potrzebne przed dwudziestką, chyba że pojawią się objawy. Od 21. roku życia cytologię wykonuje się co trzy lata (albo test na HPV co pięć lat od 25. lub 30. roku życia), a badanie ginekologiczne wtedy, gdy jest ku temu powód. Ponieważ nasze narządy płciowe są wewnętrzne i w większości ukryte przed wzrokiem i dotykiem, wszelkiego rodzaju schorzenia mogą rozwijać się bez widocznych objawów. Nawet choroby, które dla mężczyzn stanowią może niewielkie zagrożenie, ale są u nich bardzo widoczne, mogą mieć niszczący wpływ na nasze ciała. Twój kolega z tryprem (rzeżączką) może się o tym dowiedzieć niemal natychmiast - przy oddawaniu moczu może potwornie piec - ale niektórzy faceci nie mają żadnych objawów. U nas ta powszechna choroba może uczynić nas bezpłodnymi, zanim pojawią się jakiekolwiek objawy. Musimy być badane regularnie, zwłaszcza od początku aktywności seksualnej, i już przez resztę życia.
Każda z nas czeka, i zwykle z lękiem, na swoje pierwsze badanie ginekologiczne - wewnętrzne, przez pochwę. Jeśli należysz do tych, które jeszcze tego nie przeszły, sam fakt, że odwiedzasz tę stronę, wskazuje, że chyba już pora. Zwykle nie jest ono potrzebne przed dwudziestką, chyba że masz objawy albo jakieś obawy, a samo rozpoczęcie współżycia nie oznacza jeszcze, że musisz je zrobić. Jeśli odczuwasz ból albo występują inne objawy - bardzo uciążliwe miesiączki, upławy o nieprzyjemnym zapachu, brak miesiączki - należy zrobić to wcześniej. Co więc się stanie, kiedy pójdziesz na swoje pierwsze badanie?
W rzeczywistości jest to całkiem proste, zwykle bezbolesne (choć możesz poczuć krótki dyskomfort) i zajmuje tylko około dziesięciu minut. Większość czasu wizyty zajmie tak naprawdę rozmowa. W każdym gabinecie to badanie robi się trochę inaczej, ale wszędzie służy ono temu samemu. Mówię to jako lekarka: w moich badaniach chodzi o edukację w nie mniejszym stopniu niż o cokolwiek innego. Ktoś z personelu pielęgniarskiego zaprowadzi cię do gabinetu i poda ci fartuch, a ja w tym czasie powiem twojej mamie, że nie wejdzie z tobą do środka. Jeśli jesteś już dość duża na badanie ginekologiczne, należy ci się prywatność, tak samo jak każdej innej kobiecie. Nie wszędzie zgadzają się z takim podejściem, ale masz prawo poprosić o prywatność i to powinno zostać uszanowane.
Zaczniemy od rozmowy o tym, jak postrzegasz swoje zdrowie, a konkretnie o tym, jak przebiega twoje dojrzewanie. Od jak dawna rozwijają ci się piersi, od jak dawna miesiączkujesz? Jak częste, regularne i długie są twoje miesiączki? Używasz tamponów czy podpasek i czy masz pojęcie, co to jest kubeczek menstruacyjny? Jakieś podrażnienia, ból albo upławy z pochwy? Badanie zaczynam zwykle od piersi. Będziesz leżała płasko na plecach, podczas gdy twoje piersi, boki i pachy będą uciskane. Potem, kiedy usiądziesz, pokażę ci, jak robić samobadanie. Ostatnio opublikowano badania wskazujące, że samobadanie piersi niewiele zmienia.
Statystycznie może to i prawda, ale faktem pozostaje, że niektóre kobiety jako pierwsze odkrywają guzki, a to umożliwia leczenie, zanim sprawy staną się zbyt poważne. Większość guzków w piersiach jest łagodna, ale powinnaś wiedzieć, że tam są. To także podkreśla twoją odpowiedzialność za dbanie o siebie. Powinnaś czuć się swobodnie, dbając o własne ciało, bo będziesz w nim mieszkać jeszcze długo. A przed tobą około 350 miesiączek, które wymagają odrobiny dbania o siebie.
Potem z powrotem na plecy. Zacznę od dołu klatki piersiowej i będę mocno uciskać pod różnymi kątami, aż do samego wzgórka Wenery (okolicy łonowej). Tak naprawdę szukam informacji o wielu narządach i schorzeniach, które nie mają nic wspólnego z rozrodczością. Czy wszystko jest na swoim miejscu? Czy jest tak jędrne, jak powinno? Potem unieś kolana i rozsuń nogi. O ile nie zostanie wykryte coś innego, przy tym pierwszym badaniu nie każę ci korzystać ze strzemion. To, czego potrzebujemy, możemy ustalić bez nich, a praktyki w strzemionach będziesz miała w życiu aż nadto. Być może podłożę ci pod biodra małą poduszkę. Potem wargi sromowe zostaną rozchylone do oględzin.
Czy niczego nie brakuje? Czy łechtaczka wydaje się nadmiernie rozwinięta? Czy wszystko ma właściwy kolor i rozmiar? Te oględziny sięgną aż za odbyt. Będzie też trochę uciskania po bokach sromu (zewnętrznych narządów płciowych). Strzemion używam tylko wtedy, gdy kobieta powie mi, że rozpoczęła aktywność seksualną. Wtedy użyję wziernika i pobiorę cytologię, żeby sprawdzić komórki szyjki macicy. Jeśli nie mam powodu sądzić, że jesteś aktywna seksualnie, budzącego postrach wziernika w ogóle nie zobaczysz ani nie poczujesz.
W niektórych gabinetach dostaniesz wybór, czy wewnętrzna część badania ma być przez odbyt, czy przez pochwę. Zdecydowanie wolę drogę przez pochwę, z kilku powodów, ale to ty wybierasz, gdzie wprowadzę palec. Przez ściany odbytnicy część badania "dotykiem" wydaje się mniej dokładna. Z wprowadzonym palcem znów mocno ucisnę fragmenty twojego podbrzusza. Głównie po to, żeby upewnić się, że wszystko jest na właściwym miejscu, i sprawdzić, czy coś wywołuje ból. To może wymagać dalszego sprawdzania. Możesz poczuć pewien dyskomfort, kiedy będę badać szyjkę macicy, a od czasu do czasu ostry, ale krótki ból, jeśli trącę jajnik.
Kolejną zaletą drogi przez pochwę jest to, że mogę zobaczyć, czy twoja błona dziewicza nie jest nienaturalnie twarda. Z braku błony dziewiczej nie wyciągam żadnych wniosków. Tampony, sport, jazda na rowerze albo konno czy masturbacja mogą ją rozciągnąć, a wiele błon dziewiczych jest od początku cienkich lub elastycznych. Jeśli twoja błona dziewicza jest wyjątkowo gruba albo uniemożliwia korzystanie z tamponów, możemy porozmawiać o tym, czy potrzebny jest drobny zabieg. To drobne muśnięcie skalpelem, które czuje się jak ukłucie szpilką i trwa dziesięć sekund. W najgorszym razie, po nałożeniu odrobiny środka odkażającego (który trochę zapiecze), będziesz chciała przez kilka godzin nosić wkładkę higieniczną. Mam je pod ręką.
Potem porozmawiamy o tym, co udało mi się zaobserwować, o znaczeniu higieny i o zagrożeniach związanych z seksem. Wyjdziesz z gabinetu z całą kolekcją broszur wydanych przez NHS i Planned Parenthood - choroby przenoszone drogą płciową, antykoncepcja, dolegliwości miesiączkowe, reakcja seksualna, i omówimy je tak szczegółowo, jak tylko zechcesz.