
Zabójcy libido
Spadek libido może przydarzyć się każdemu - i łatwo uznać za oczywisty wpływ, jaki zdrowy głód namiętności ma na zdrowie i samopoczucie, dopóki tego głodu nagle nie zabraknie. Ochota na seks może oznaczać znacznie więcej niż samą fizyczną przyjemność; buduje ekscytację, kreatywność i zapał do eksperymentowania oraz odkrywania nowych możliwości, z których można czerpać radość.
Dla wielu osób zdrowe libido symbolizuje też młodość, witalność i poczucie własnej wartości. Kiedy ktoś czuje się swobodnie ze swoją seksualnością, zwykle dobrze to wróży temu, jak patrzy na własne ciało, jak potrafi zbliżyć się fizycznie (a także emocjonalnie) do bliskiej osoby, oraz ogólnemu zadowoleniu z życia. Zmierzenie się z gwałtownym, a może nawet łagodnym spadkiem sprawności seksualnej potrafi mocno odbić się na życiu osobistym, a próba zrozumienia, dlaczego to 'zainteresowanie' zniknęło, może rodzić strach, wstyd i poczucie niespełnienia.
Niskie lub spadające libido niekoniecznie wybiera według wieku, pochodzenia, płci czy stylu życia. Nie ma też większego znaczenia, czy nie masz nikogo, czy dopiero zaczynasz nowy związek seksualny, czy jesteś z tą samą osobą od bardzo dawna. Nie ma jednego typu człowieka, którego można by wskazać palcem - ale jest cały szereg czynników (psychologicznych i/lub fizjologicznych), które mogą tłumaczyć brak ochoty na kontakt seksualny albo brak fizycznej reakcji na bodziec seksualny.
Poznanie przyczyny niekoniecznie rozwiąże problem, ale potrafi zdjąć ogromny ciężar, który sami na siebie nakładamy, kiedy chcemy wyrażać swoją seksualność, a nie możemy. Niestety wiele osób obwinia siebie za to, że nie potrafi żyć seksualnie, co jest szczególnie przygnębiające, gdy przez wiele lat było inaczej. Pamiętaj, że za niskim libido może stać kilka przyczyn naraz, a poniższa lista to tylko niewielka próbka wielu możliwych powodów.
1. Stres
Potrafi objawiać się na mnóstwo sposobów. Trudno się odprężyć, łatwo o wybuch złości, pojawiają się wahania nastroju albo takie napięcie, że nie ma mowy o kochaniu się. Stres obciąża samopoczucie fizyczne i emocjonalne i jest jednym z głównych czynników, które potrafią nadszarpnąć zdrowie seksualne. Ze stresem bywa bardzo ciężko żyć, ale dobra wiadomość jest taka, że da się nim zarządzać dzięki całemu wachlarzowi technik, opisanych w niezliczonych książkach, filmach, kursach itd.
2. Konflikty w związku
Poziom harmonii w głównym związku potrafi zbudować albo zniszczyć libido. Zdrowa dynamika relacji odpowiada wprost za wzajemne spełnienie w łóżku, a kiedy sprawy się psują, ochota na seks wyparowuje. Radzenie sobie z nudą i monotonią, kiepską komunikacją, brakiem zaufania albo zdradą czy brakiem bliskości nigdy nie jest łatwe, ale koniecznie trzeba zająć się tymi problemami, zanim zapuszczą korzenie tak głębokie, że dystans do drugiej osoby stanie się trwały.
3. Leki
Leki na receptę potrafią sabotować libido zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Do leków powszechnie wiązanych z utratą libido należą: leki przeciwdepresyjne, leki na nadciśnienie, środki nasenne, doustne środki antykoncepcyjne oraz leki przeciwhistaminowe. Jeśli zauważysz zmianę w ochocie na kontakt seksualny dokładnie wtedy, gdy zaczynasz albo zmieniasz leczenie, porozmawiaj o możliwych alternatywach z osobą, która ten lek przepisała.
4. Zły obraz siebie
Nie ma nic trudniejszego niż zebranie w sobie ochoty na seks, kiedy nie możesz znieść tego, jak czujesz się we własnej skórze. Negatywny obraz własnego ciała i niskie poczucie własnej wartości hamują ochotę na wyrażanie seksualności albo samą zdolność do tego - i potrafią też wywołać mnóstwo stresu u drugiej osoby. Akceptacja siebie to podstawa naprawy nadszarpniętego obrazu siebie, ale wymaga realnej pracy, żeby znów naprawdę dobrze się ze sobą poczuć.
5. Zaburzenia równowagi hormonalnej
Zmiany w delikatnej równowadze hormonów, które regulują libido, potrafią poważnie osłabić pożądanie zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.
U mężczyzn produkcja testosteronu (nazywanego hormonem pożądania) zaczyna zwalniać mniej więcej po trzydziestce. Spadek tego hormonu jest subtelny, średnio o jeden do dwóch procent rocznie, ale tempo, w jakim poziom się obniża, bardzo się między mężczyznami różni. Możliwe więc, że trzydziestoletni mężczyzna ma te same objawy związane z topniejącą testosteroną, co jego siedemdziesięcioletni odpowiednik!
U kobiet zaburzenie równowagi między estrogenem, progesteronem i testosteronem potrafi szkodliwie odbić się na libido, a także na pracy narządów płciowych. Trudniej jest się podniecić, ściana pochwy staje się cieńsza, a zdolność do 'zwilgotnienia' słabnie. W efekcie często pojawia się ból podczas stosunku. Najbardziej dramatyczne zaburzenia hormonalne przychodzą w menopauzie oraz po operacjach takich jak histerektomia, ale mogą też wystąpić po ciąży, w pewnych momentach cyklu miesiączkowego i przy stosowaniu niektórych środków antykoncepcyjnych, które manipulują hormonami - takich jak tabletka.
6. Ból
Czy chodzi o codzienne bóle i dolegliwości, o schorzenia fizjologiczne ograniczające ruch, czy o zaburzenia dotykające konkretnie narządów płciowych, takie jak dyspareunia (ból podczas stosunku) albo wulwodynia (kolejne bolesne zaburzenie seksualne, które dotyczy wejścia do pochwy), fizyczny dyskomfort w każdym stopniu wpływa na to, jak bardzo kobieta ma ochotę na seks. I nie tylko: rozproszenie, jakie daje ból, potrafi wywołać taką frustrację, że niektóre osoby decydują się zrezygnować z seksu całkowicie.
7. Zmęczenie
Słabnące libido może być oznaką niedoboru snu. Powodem bywają wymagania napiętego grafiku w pracy albo przystosowywanie się do świeżej roli rodzica, ale też bezsenność czy bezdech senny. Tak czy inaczej, skutek jest ten sam: ledwo da się utrzymać otwarte oczy, a co dopiero wykorzystać łóżko do czegokolwiek poza nadrabianiem cennego snu.
8. Odurzenie
Choć alkohol zmniejsza zahamowania społeczne i uchodzi za coś, co podkręca ochotę na seks, równie dobrze może zadziałać odwrotnie. Odurzenie, czy to alkoholem, czy innymi używkami, może mieć też ten niefortunny skutek uboczny, że mężczyzna nie jest w stanie osiągnąć ani utrzymać erekcji. Kolejny zimny prysznic … bycie pod wpływem potrafi całkowicie odebrać ochotę drugiej osobie w łóżku.
9. Lęk przed oceną sprawności seksualnej
Niektóre osoby odczuwają presję, własną albo ze strony osób, z którymi są, żeby dobrze wypaść seksualnie - a kiedy czują, że nie potrafią, rodzi to udrękę, lęk lub strach. Znany jako lęk przed oceną sprawności seksualnej, strach przed porażką w łóżku nie tylko obniża zdolność czerpania przyjemności z seksu, ale potrafi też wywołać problemy seksualne, takie jak trudność z osiągnięciem orgazmu czy zaburzenia erekcji. Ta odmiana lęku często pojawia się na wczesnym etapie relacji seksualnej, głównie dlatego, że jest jeszcze mnóstwo niepewności co do tego, co sprawia przyjemność drugiej osobie.
Kilka słów na koniec
Niskiego libido nie należy zbywać machnięciem ręki. Zwykle jest oznaką napięć fizycznych albo emocjonalnych - a być może jednych i drugich naraz. Zwykle jednak da się mu zaradzić, gdy zostanie prawidłowo rozpoznane i zajmiesz się nim. Jeśli cię to dotyczy, poszukaj konkretnej pomocy w przychodni - spokojnie, to bardzo częsty problem i na pewno nikogo nie zaszokujesz!
Z drugiej strony, jeśli nawet po szukaniu pomocy okaże się, że z niskim libido po prostu trzeba żyć - są sposoby, żeby sobie z tym radzić. Wiele osób nauczyło się żyć całkiem pogodnie z niższym libido, znajdując inne sposoby wyrażania bliskości, które i tak niosą miłość i pożądanie - choć może nie aż tak fizycznie ani tak często.