
ความนับถือตนเอง
คุณมองตัวเองอย่างไรเมื่อส่องกระจก มาตรฐานที่วงการบันเทิงกระแสหลักกำหนดไว้คอยหลอกหลอนความรู้สึกที่คุณมีต่อตัวเองหรือเปล่า?
หากคุณตอบว่า 'ใช่' คุณก็เป็นเพียงส่วนหนึ่งของผู้คนจำนวนที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งกำลังประสบกับภาวะที่ภาพลักษณ์เชิงบวกต่อตนเองลดลงอย่างน่าตกใจ การขาดความรู้สึกเชิงบวกอาจทำให้ปัญหาทางเพศประเภทที่เกิดขึ้นได้จากความนับถือตนเองต่ำเพิ่มมากขึ้น ได้แก่ ความวิตกกังวลเรื่องสมรรถภาพทางเพศที่นำไปสู่ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศหรือการหลั่งเร็วในผู้ชาย และปัญหาการหล่อลื่นและการถึงจุดสุดยอดในผู้หญิง
ความนับถือตนเองคืออะไร?
ความนับถือตนเองคือพลังภายในที่เราได้รับจากภาพที่เรามีต่อตัวเอง ภาพลักษณ์ของตนเองคือแผ่นบันทึกคะแนนภายในใจที่คอยติดตามว่าคุณเชื่อว่าตัวเองเทียบกับคนอื่นๆ ในกลุ่มเพื่อนรุ่นเดียวกันได้อย่างไร กล่าวอีกนัยหนึ่ง ภาพลักษณ์ของตนเองมีไว้เพื่อจัดวางคุณลงบนมาตรวัดบางอย่าง ตั้งแต่ "เท่ที่สุด" หรือ "ดูดีที่สุด" ไปจนถึง "เชยที่สุด" หรือ "ดูดีน้อยที่สุด" เนื่องจากภาพลักษณ์ของตนเองนี้เป็นแหล่งที่เราใช้ดึงความมั่นใจและความนับถือตนเองมาเป็นส่วนใหญ่ จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องหาให้ได้ว่าปัจจัยใดบ้างที่ประกอบกันเป็นความรู้สึกต่อตัวเองนี้
เมื่อคิดถึงแนวคิดนี้ มีคำถามมากมายที่คุณสามารถถามตัวเองเพื่อเริ่มต้นกระบวนการค้นหาภาพลักษณ์ของตนเอง ตัวอย่างเช่น:
- คุณคิดว่าตัวเองน่าดึงดูดใจแค่ไหน?
- คุณคิดว่าตัวเองเป็นคนสนุก / น่าสนใจแค่ไหน?
- คุณอยากเป็นคนที่แตกต่างไปจากนี้หรือเปล่า?
สิ่งสำคัญที่ควรสังเกตคือคำถามประเภทนี้หลายข้อช่วยให้เห็นข้อเท็จจริงที่ว่าเราไม่ใช่สิ่งมีชีวิตที่อยู่ตามลำพัง เราอาศัยอยู่ในชุมชนที่ให้คุณค่ากับคุณลักษณะและบุคลิกบางอย่างอยู่ตลอดเวลา ด้วยเหตุนี้ คุณค่าในตัวเองของเราจึงได้รับอิทธิพลอย่างมากจากแรงต่างๆ ที่กระทำต่อเราอยู่ตลอดเวลา เมื่อจุดมุ่งเน้นหลักอย่างหนึ่งของหลายสังคมคือ "การได้คู่ชีวิตที่ดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้" จึงไม่น่าแปลกใจที่ภาพลักษณ์เชิงลบต่อตัวเองอาจแสดงออกมาผ่านการปกปิดตัวตนอย่างผิวเผิน และ (ถึงขั้น) ภาวะความผิดปกติทางเพศ
ในสังคมตะวันตก ปัจจัยภายนอกหลักสองประการที่มีอิทธิพลต่อความนับถือตนเองและภาพลักษณ์ของเราคือ สื่อที่คอยถาโถม "ตัวอย่างในอุดมคติ" ของความน่าดึงดูดใจใส่เราอยู่ตลอดเวลา บวกกับเสียงตอบรับที่เราได้รับจากชุมชนรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นครั้งที่เราไม่ผ่านการคัดเลือกเข้าทีม หรือครั้งที่เราได้รับรางวัลหรือได้หัวใจของ 'คนที่รัก' มา ความเจ็บปวด ชัยชนะ ความทะเยอทะยาน และความกลัวของเราล้วนหล่อหลอมเราทั้งในฐานะปัจเจกบุคคลและในฐานะสังคม
ด้วยธรรมชาติของสิ่งที่สังคมมองว่าเป็นความสัมพันธ์ทางเพศที่ดีต่อสุขภาวะ พวกเราส่วนใหญ่จึงใช้เวลาส่วนสำคัญของชีวิต อย่างน้อยก็ในช่วงที่ยังอายุน้อย ไปกับการพยายามหาคนที่สมบูรณ์แบบ หรืออาจแค่คนที่ใกล้เคียงพอ ด้วยเหตุนี้ เราทุกคนจึงพยายามเป็นคนที่ดีที่สุด... แต่เนื่องจากไม่มีนิยามที่แท้จริงว่าดีที่สุดคืออะไร (มันเป็นแนวคิดเฉพาะตัวของแต่ละคน) เราจึงลงเอยด้วยการแข่งขันกับทุกสิ่งรอบตัวโดยหวังว่าจะชนะ... โดยมีสื่อมวลชนเป็นคู่มือ
แม้หลายคนอาจไม่ชอบ แต่ความจริงก็คือพวกเราส่วนใหญ่กำลังแบกสัมภาระทางอารมณ์ไว้มากมายจากการถูกสังคมหล่อหลอมเช่นนี้ ในกรณีของผู้หญิง หลายคน หรืออาจเป็นส่วนใหญ่ ไม่ชอบความคิดที่จะไปออกเดตโดยไม่แต่งหน้า ในกรณีของผู้ชาย หลายคน (หรืออาจเป็นส่วนใหญ่) มุ่งสร้างกล้ามเนื้อที่ดูน่าดึงดูดใจ หรือมีรถหรูที่ช่วยบ่งบอกสถานะว่าเป็นคนมีอำนาจ
ความจริงก็คือ "ภาพที่สมบูรณ์แบบ" ที่เราใช้เปรียบเทียบตัวเองอาจสร้างผลเสียได้มากพอๆ กับผลดี ไม่ได้หมายความว่าการตั้งมาตรฐานให้ตัวเองเป็นเรื่องผิด แต่การตั้งมาตรฐานเหล่านั้นไว้สูงเกินจริงนั้นผิด เมื่อเราทำเช่นนั้น เราจะเริ่มมีความคิดที่จำกัดสิ่งที่เราทำได้ และผลที่ตามมาคือเราเริ่มกลายเป็นศัตรูตัวฉกาจของตัวเอง
การเสริมสร้างความนับถือตนเอง
โดยพื้นฐานแล้ว มีสองวิธีในการเสริมสร้างความนับถือตนเอง ได้แก่ การวิเคราะห์มาตรฐานที่เราตั้งไว้ให้ตัวเองใหม่ และการวางแผนพร้อมทำตามแผนเพื่อไปให้ถึงเป้าหมายที่เราเชื่อมั่น
แม้การซื่อสัตย์กับตัวเองโดยไม่วิจารณ์ตัวเองมากเกินไปอาจเป็นเรื่องยาก แต่วิธีที่ดีที่สุดคือเริ่มต้นด้วยการเขียนรายการทุกสิ่งที่เราชอบและไม่ชอบเกี่ยวกับตัวเอง เรื่องนี้อาจอันตรายอยู่บ้าง เพราะพวกเราจำนวนมากในวัฒนธรรมตะวันตกที่เกลียดตัวเองนี้ หาสิ่งที่ชอบในตัวเองได้น้อยมาก แต่แบบฝึกหัดนี้จะทำให้คุณมีรายการสิ่งที่ช่วยเติมพลังให้คุณเมื่อรู้สึกท้อ และให้จุดเริ่มต้นที่ระบุว่าคุณจะต้องพิจารณาด้านใดอย่างละเอียดมากขึ้น
ขั้นตอนถัดไปคือวิเคราะห์สิ่งที่เป็นแง่ลบทั้งหมดและมองมันตามความเป็นจริง เราสร้างความคาดหวังมากมายให้ตัวเองโดยอิงจากการรับรู้ของเราว่าคนอื่นคิดอย่างไร... และพูดกันตามตรง การรับรู้ของเรามักคลาดเคลื่อนไปไกลทีเดียว ตัวอย่างทั่วไปของสิ่งที่ผู้คนไม่ชอบในตัวเองมีดังนี้: ไม่น่าดึงดูด/ไม่ฉลาดพอ หน้าอกเล็กเกินไป หุ่นไม่ดี ไม่มีกล้ามใหญ่ องคชาตไม่ใหญ่ หรือไม่มีรถดีๆ...
ในรายการตัวอย่างนี้ และในรายการของคนส่วนใหญ่ จะมีทั้งสิ่งที่เปลี่ยนแปลงได้และสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้ เนื่องจากการจดจ่ออยู่กับสิ่งที่เราเปลี่ยนแปลงไม่ได้มีแต่จะทำให้ปัญหาเหล่านั้นแย่ลง จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะยอมรับสิ่งเหล่านั้นอย่างสงบ และหันมาจดจ่อกับสิ่งที่เราควบคุมได้จริงๆ
เมื่อคุณจัดการสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้ออกไปได้เกือบหมด หรือหมดทั้งหมด คุณน่าจะเริ่มรู้สึกได้ทันทีว่าภาระหนักอึ้งได้หลุดออกจากบ่า ขั้นตอนถัดไปคือการจดจ่อกับสิ่งที่คุณเปลี่ยนแปลงได้... ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้าใหม่ๆ ที่จะช่วยให้คุณแสดงออกถึงตัวตน หรือแผนการกินอาหารและออกกำลังกายใหม่ที่จะช่วยให้คุณไปถึงเป้าหมายด้านร่างกาย สิ่งสำคัญที่ควรสังเกตคือการเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่เหล่านี้ต้องใช้เวลา และต้องอาศัยความอดทนขณะที่คุณพยายามไปให้ถึง ตั้งเป้าหมายเล็กๆ ไว้ระหว่างทาง เพื่อให้คุณได้สัมผัสกับชัยชนะไปเรื่อยๆ และค่อยๆ ยกระดับเป้าหมายขึ้นทีละนิด
มีหลายวิธีในการสร้างความนับถือตนเอง แต่สิ่งแรกและสำคัญที่สุด กุญแจของความนับถือตนเองที่ดีคือการตระหนักรู้ในตนเองที่ดี ลองคิดถึงคุณสมบัติดีๆ ทั้งหมดของคุณ และเริ่มเปลี่ยนแปลงข้อเสีย - แต่อย่าตำหนิตัวเองเพราะข้อบกพร่อง เราทุกคนต่างก็มีข้อบกพร่อง และคุณไม่ได้อยู่ลำพังกับความสงสัยในตัวเองที่เกิดจากการวิจารณ์ตัวเอง ปล่อยสิ่งที่คุณเปลี่ยนแปลงไม่ได้ทิ้งไว้ข้างทาง และทำให้แน่ใจว่าคุณลงมือจัดการกับสิ่งที่คุณเปลี่ยนแปลงได้อย่างมุ่งมั่นและเข้มแข็ง การเปลี่ยนแปลงเหล่านั้นจะนำมาซึ่งการเกิดใหม่ของทัศนคติที่คุณมีต่อชีวิต และการก้าวกระโดดครั้งใหญ่ของความนับถือตนเองของคุณ!

