İlk Pelvik Muayene
Kadınlar olarak sağlık hizmetlerinde özel ihtiyaçlarımız var - özellikle üreme sistemimiz için. Ergenlik döneminde, tercihen de cinsel olarak aktif olmadan önce, cinsel sağlık hakkında konuşmak için bir jinekoloğa ilk kez gitmek iyi bir fikirdir; belirtilerin yoksa iç pelvik muayene genellikle yirmili yaşlarına kadar gerekmez. 21 yaşından itibaren üç yılda bir Pap smear testi yapılır (ya da 25 veya 30 yaşından itibaren beş yılda bir HPV testi), gerekçe olduğunda da pelvik muayene yapılır. Genital organlarımız iç organlar olduğu ve büyük ölçüde gözden ve dokunuştan gizli kaldığı için, her türlü rahatsızlık belirgin hiçbir belirti vermeden gelişebilir. Erkekler için pek tehdit oluşturmayan ama çok fark edilen hastalıklar bile bizim vücudumuzda yıkıcı etkiler yaratabilir. Bel soğukluğu (gonore) kapan erkek bir arkadaşın bunu neredeyse hemen anlayabilir - idrar yaparken korkunç derecede yanma yapabilir - ama bazı erkeklerde hiç belirti olmaz. Bizde de yaygın olan bu hastalık, herhangi bir belirti göstermeden önce bizi kısır bırakabilir. Özellikle cinsel hayatın başlangıcından itibaren ve hayatımızın geri kalanı boyunca düzenli olarak muayene olmamız gerekir.
Her birimiz ilk jinekolojik muayenemizi bekleriz ve genellikle ondan korkarız - iç muayene, pelvik muayene. Bu deneyimi henüz yaşamadıysan, bu web sitesini ziyaret ediyor olman bile zamanının gelmiş olabileceğini gösteriyor. Belirtilerin ya da endişelerin yoksa bu muayene genellikle yirmili yaşlarına kadar gerekmez ve cinsel olarak aktif olmaya başlaman tek başına buna ihtiyacın olduğu anlamına gelmez. Ağrı yaşanıyorsa ya da başka belirtiler - çok zor geçen adet dönemleri, kötü kokulu akıntı, adet görmeme - varsa bu muayene daha erken yapılmalıdır. Peki, ilk muayenene gittiğinde neler olacak?
Aslında oldukça basittir, genellikle acı vermez (kısa süreli biraz rahatsızlık hissedebilirsin) ve yalnızca on dakika kadar sürer. Doktorla geçirdiğin zamanın çoğu aslında konuşarak geçer. Her doktorun bu muayeneye kendine özgü bir yaklaşımı vardır ama hepsi aynı şeyleri yapar. Bir doktor olarak konuşursam, benim muayenelerim başka her şey kadar eğitime de odaklanır. Ben annene seninle birlikte olmayacağını söylerken hemşire seni bir muayene odasına alır ve önlüğünü giymene yardım eder. Pelvik muayene olacak yaştaysan, diğer her kadın gibi mahremiyeti hak edersin. Bu yaklaşıma katılmayan bazı doktorlar vardır ama mahremiyet istemek senin hakkındır ve buna saygı gösterilmelidir.
Sağlığınla ilgili duygularını ve özellikle gelişiminin nasıl gittiğini konuşarak başlayacağız. Memelerin ne zamandır gelişiyor, ne zamandır adet görüyorsun? Adet dönemlerin ne sıklıkta geliyor, ne kadar düzenli ve ne kadar uzun sürüyor? Tampon mu ped mi kullanıyorsun, adet kabının ne olduğu hakkında bir fikrin var mı? Vajinanda tahriş, ağrı ya da akıntı var mı? Muayeneye genellikle memelerden başlarım. Sen sırtüstü düz uzanırken memelerine, yanlarına ve koltuk altlarına bastırılır. Ardından, doğrulup oturduğunda, sana kendi kendine muayeneyi nasıl yapacağını gösteririm. Son zamanlarda, kendi kendine meme muayenesinin pek fark yaratmadığını gösteren çalışmalar yayımlandı.
İstatistiksel olarak bu doğru olabilir ama gerçek şu ki bazı kadınlar kitleleri ilk fark eden kişi oluyor ve bu, işler çok ciddileşmeden tedaviye olanak tanıyor. Memedeki kitlelerin çoğu iyi huyludur ama orada olduklarını bilmelisin. Bu, kendi bakımın konusundaki sorumluluğunu da vurgular. Kendi vücuduna bakma konusunda rahat olmalısın, çünkü uzun süre onun içinde yaşayacaksın. Üstelik önünde biraz öz bakım gerektiren yaklaşık 350 adet dönemi var.
Ardından tekrar sırtüstü yatarsın. Göğüs kafesinin alt kısmından başlayıp birkaç farklı açıdan, ta venüs tepesine (mons veneris, kasık bölgesi) kadar sıkıca bastırırım. Aslında üreme sistemiyle ilgisi olmayan pek çok organ ve durum hakkında da bilgi arıyorum. Her şey yerinde mi? Olması gerektiği kadar sıkı mı? Sonra dizlerini kaldırır ve bacaklarını açarsın. Başka bir şey ortaya çıkmadıkça, bu ilk muayenede muayene masasının bacak desteklerini kullanmanı istemem. İhtiyacımız olanı onlar olmadan da öğrenebiliriz; hayatın boyunca bacak desteklerinde bolca pratik yapacaksın zaten. Kalçalarının altına küçük bir yastık koyabilirim. Sonra görsel muayene için dudakların (labia) aralanır.
Her şey yerinde mi? Klitoris aşırı gelişmiş görünüyor mu? Her şey doğru renkte ve boyutta mı? Bu görsel muayene geriye doğru anüsünün de ötesine kadar uzanır. Vulvanın (dış genital bölge) kenarları boyunca da bir miktar bastırma olur. Bacak desteklerini yalnızca kadın bana cinsel hayatının başladığını söylerse kullanırım. O durumda bir spekulum kullanır ve serviksin (rahim ağzı) çevresindeki hücreleri kontrol etmek için Pap smear testi yaparım. Cinsel olarak aktif olduğuna inanmam için bir neden yoksa, o korkulan spekulumu ne görürsün ne de hissedersin.
Bazı doktorlar muayenenin iç kısmının rektal mi vajinal mi olacağı konusunda sana seçim hakkı tanır. Birkaç nedenden ötürü vajinal olanı kesinlikle tercih ederim ama parmağımı nereye sokacağımı sen seçebilirsin. Rektum duvarları üzerinden yapıldığında "dokunma" muayenesinin bir kısmı daha az doğru görünüyor. Parmağım içerideyken yine karnının alt kısmının bazı bölgelerine sıkıca bastırırım. Çoğunlukla her şeyin doğru yerde olduğundan emin olmak ve herhangi bir ağrıya yol açıp açmadığını belirlemek için kontrol ediyorum. Bu, ek kontroller gerektirebilir. Serviksini muayene ederken biraz rahatsızlık hissedebilirsin ve ara sıra, bir yumurtalığa çarparsam keskin ama kısa süreli bir ağrı olabilir.
Vajinal yaklaşımın bir başka avantajı da kızlık zarının anormal derecede sert olup olmadığını görebilmemdir. Kızlık zarının olmamasından hiçbir sonuç çıkarmam. Tamponlar, spor, bisiklete ya da ata binmek ve mastürbasyon onu esnetebilir; pek çok kızlık zarı da zaten baştan ince ya da esnektir. Kızlık zarın alışılmadık derecede kalınsa ya da tampon kullanmanı engelliyorsa, küçük bir işlem gerekip gerekmediğini konuşabiliriz. Bu, iğne batması gibi hissedilen ve on saniye süren, neşterle yapılan küçük bir dokunuştur. En kötü ihtimalle, biraz antiseptik sürüldükten sonra (biraz yakacaktır) birkaç saat günlük ped kullanmak isteyeceksin. Bende hazır bulunur.
Ardından gözlemlediklerimi, hijyenin önemini ve seksin risklerini konuşuruz. Muayenehaneden Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) ve ABD'deki Planned Parenthood (Amerika Aile Planlaması Federasyonu) tarafından yayımlanan broşürlerin tamamıyla ayrılırsın: CYBH, doğum kontrolü, adet sıkıntıları, cinsel yanıt; bunları da istediğin kadar ayrıntılı konuşuruz.