Έλεγχος για ΣΜΝ
Αν δεν έχεις κάνει ποτέ έλεγχο για Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενο Νόσημα / Λοίμωξη (ΣΜΝ/ΣΜΛ), αυτό το άρθρο θα σε βοηθήσει να προετοιμαστείς για το τι να περιμένεις όταν πας για εξέταση.
Αν πρόκειται να ξεκινήσεις μια σεξουαλική σχέση με νέο ταίρι, είναι πολύ σημαντικό να κάνετε έλεγχο για ΣΜΝ πριν από αυτό, εσύ και το νέο σου ταίρι. Πολλά ΣΜΝ έχουν ελάχιστα ή καθόλου ορατά συμπτώματα, και εσύ ή/και το πιθανό νέο σου ταίρι μπορεί να κουβαλάτε μια λοίμωξη από προηγούμενη επαφή χωρίς καν να το ξέρετε. Τα ΣΜΝ μπορεί να είναι απειλητικά για τη ζωή (ή τουλάχιστον να την αλλάξουν ριζικά) και πρέπει πάντα να αντιμετωπίζονται με πολλή σοβαρότητα. Θυμήσου ότι όταν κάνεις σεξ με νέο ταίρι, ουσιαστικά κάνετε σεξ και με όλα τα ταίρια που είχατε ποτέ στο παρελθόν - μια σκέψη που σε προσγειώνει!
Εναλλακτικά, μπορεί να έχεις κάποια συμπτώματα που υποδηλώνουν την πιθανότητα ΣΜΝ και αποφασίζεις να εξεταστείς. Εντάξει - έχεις άγχος, σωστά; Αρχίζεις να σκέφτεσαι τι έκανες τον τελευταίο χρόνο. Σκέφτεσαι τότε που βρέθηκες με εκείνη την κοπέλα στο μπαρ ή με εκείνον τον κούκλο στο κλαμπ, και στη φούρια της στιγμής τον ή την πήρες σπίτι σου για μια βραδιά· ή τότε που τσακώθηκες άσχημα με τον/την πρώην σου επειδή σε απάτησε, αλλά κάνατε σεξ μια τελευταία φορά. Αναρωτιέσαι: φόρεσε εκείνος προφυλακτικό όταν ήταν με εκείνη την άλλη κοπέλα ή προφυλάχτηκε εκείνη όταν με απάτησε; Μπορεί εκείνος ο τύπος ή εκείνη η κοπέλα της μίας βραδιάς να είχε κάτι και να μη μου το είπε;
Κλείνοντας το ραντεβού
Τα σκέφτεσαι όλα αυτά ενώ τηλεφωνείς για να κλείσεις τον έλεγχο σεξουαλικής υγείας· ιδρώνεις και κλείνεις το τηλέφωνο. Γλίτωσε τον εαυτό σου από το μαρτύριο: σήκωσε το τηλέφωνο, κάλεσε και κλείσε το ραντεβού. Είναι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου και πραγματικά δεν είναι κάτι σπουδαίο. Το καλύτερο είναι να μάθεις τι συμβαίνει, αν συμβαίνει κάτι, και μετά να το αναλάβεις. Τώρα θα σου πούμε τι να περιμένεις μόλις φτάσεις στο ιατρείο και πώς να τα βγάλεις πέρα σχετικά ανώδυνα!
Όταν φτάνεις στην κλινική
Μόλις φτάσεις στο ιατρείο, δηλώνεις την άφιξή σου και συμπληρώνεις κάποια έντυπα. Τα έντυπα ζητούν δημογραφικά στοιχεία, όπως πού μένεις, την ηλικία σου, την ημερομηνία γέννησης και στοιχεία ασφάλισης. Σε φωνάζουν με το όνομά σου και σε οδηγούν στην αίθουσα εξέτασης. Σε ζυγίζουν, σου δίνουν ένα δοχείο και σε στέλνουν στην τουαλέτα. Φρόντισε να χρησιμοποιήσεις τα μικρά συσκευασμένα αντισηπτικά μαντηλάκια που σου δίνουν για να καθαρίσεις τα γεννητικά σου όργανα. Αυτό γίνεται για να απομακρυνθούν τα βακτήρια και να ληφθεί καθαρό, αποστειρωμένο δείγμα ούρων. Όταν βγεις από την τουαλέτα, σε πηγαίνουν στο δωμάτιο όπου θα γίνει η εξέταση. Το νοσηλευτικό προσωπικό κάνει τότε το αρχικό μέρος της εξέτασης, όπως τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης (που μέχρι τώρα μπορεί να είναι λίγο ανεβασμένη) και των σφυγμών (η καρδιά σου μπορεί να μοιάζει να χτυπάει σαν τρελή), και σου κάνει μερικές ερωτήσεις, όπως "Πότε είχες την τελευταία σου περίοδο;" (για τις γυναίκες) και "Υπάρχει κάτι συγκεκριμένο που σε απασχολεί και θέλεις να το δει ο/η γιατρός;"
Μόλις τελειώσει αυτό, σου δίνουν μια ρόμπα και βγαίνουν από το δωμάτιο. Αφού αλλάξεις, τι γίνεται μετά; Κάθεσαι και περιμένεις κι άλλο. Κοιτάζεις γύρω σου· βλέπεις κάποια περιοδικά στη θήκη της πόρτας και παίρνεις ένα για να ηρεμήσεις λίγο. Μόλις βρεις ένα άρθρο που ακούγεται πολύ ενδιαφέρον και θα ήθελες να το διαβάσεις... τοκ τοκ. Ήρθε η σειρά σου να σε δει ο/η γιατρός.
Συνήθως ο/η γιατρός προσπαθεί να πιάσει κάποια κουβέντα, ώστε να ηρεμήσεις και να μπορέσει να ξεκινήσει την κλινική εξέταση. Η εξέταση ξεκινά συνήθως με πολλές ερωτήσεις, όπως: πότε ήταν η τελευταία φορά που είχες ερωτική επαφή με άλλο άτομο; Σε ποια ηλικία ξεκίνησες να έχεις ερωτικές σχέσεις; Έχεις κάνει ποτέ σεξ χωρίς προφύλαξη; Με πόσα άτομα έχεις κάνει σεξ; Κάνε στον εαυτό σου τη χάρη σε αυτό: μην πεις ψέματα. Είναι καλύτερα να είσαι ειλικρινής με τον/τη γιατρό σου, ώστε να μπορέσει να σε βοηθήσει όσο καλύτερα γίνεται.
Εξέταση για γυναίκες
Μόλις τελειώσουν τα προκαταρκτικά, ο/η γιατρός θα προχωρήσει στην κλινική εξέταση. Άντρες που το διαβάζετε: εκτός αν θέλετε να μάθετε τι περνούν οι γυναίκες σε μια γυναικολογική εξέταση, μπορείτε άνετα να πάτε στην επόμενη ενότητα. Γυναίκες, να τι να περιμένετε γενικά.
Θα πρέπει να ξαπλώσεις ανάσκελα (βολέψου όσο πιο άνετα μπορείς), να βάλεις τα πόδια σου στα στηρίγματα, και ο/η γιατρός θα σου ζητήσει να χαλαρώσεις όσο περισσότερο γίνεται. Όσο λιγότερη ένταση έχεις, τόσο καλύτερη θα είναι όλη αυτή η εμπειρία. Ανάπνεε και μεταφέρσου νοερά σε ένα καλύτερο μέρος. Χαλάρωσε τους κολπικούς μύες και μπαίνει ο κολποδιαστολέας. Μπορεί να τον νιώσεις λίγο κρύο· συνήθως ο/η γιατρός προσπαθεί να τον ζεστάνει σε ζεστό νερό. Ο κολποδιαστολέας χρησιμοποιείται για να κρατά τα τοιχώματα του κόλπου ανοιχτά, ενώ γίνεται το τεστ Παπανικολάου και λαμβάνονται καλλιέργειες.
Το τεστ Παπανικολάου γίνεται ως εξής: ένα πλαστικό εργαλείο εισάγεται στον κόλπο και ξύνει τον τράχηλο της μήτρας. Έτσι συλλέγεται δείγμα κυττάρων από τον τράχηλο για εξέταση. Το τεστ Παπανικολάου ελέγχει για τυχόν παθολογικά κύτταρα που θα μπορούσαν να είναι καρκινικά ή να οδηγήσουν σε καρκίνο αν δεν αντιμετωπιστούν. Το ίδιο δείγμα μπορεί επίσης να ελεγχθεί για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), μια συχνή λοίμωξη που αποκτούν πολλές γυναίκες· για τον ίδιο τον ιό δεν υπάρχει θεραπεία, όμως οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους, και οι αλλοιώσεις των κυττάρων και τα κονδυλώματα που προκαλεί αντιμετωπίζονται.
Στη συνέχεια ο/η γιατρός θα σε ρωτήσει αν θέλεις να γίνει βακτηριακή καλλιέργεια. Πες ναι. Αυτή η καλλιέργεια ελέγχει για χλαμύδια και γονόρροια. Και τα δύο είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που συνήθως είναι ασυμπτωματικά (δηλαδή δεν έχεις ορατά συμπτώματα που να δείχνουν ότι υπάρχει λοίμωξη) και μπορούν να οδηγήσουν σε φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και ενδεχομένως σε στειρότητα αν δεν τα θεραπεύσεις.
Μόλις γίνουν αυτές οι δύο εξετάσεις, ο κολποδιαστολέας αφαιρείται· ο/η γιατρός θα φορέσει γάντια, θα λιπάνει ένα δάχτυλο και θα το εισαγάγει στον κόλπο σου, πιέζοντας παράλληλα την κοιλιά σου. Ο λόγος; Για να ψηλαφίσει τα εσωτερικά σου όργανα (ωοθήκες και μήτρα) και να βεβαιωθεί ότι δεν υπάρχουν ανωμαλίες. Το δάχτυλο βγαίνει και, μάντεψε... τελείωσες! Ντύσου και συνάντησε τον/τη γιατρό στο γραφείο. Συζητήστε μεθόδους αντισύλληψης, αν θέλεις να σου γραφτεί κάτι. Ο/Η γιατρός θα σε πάρει τηλέφωνο σε περίπου δύο εβδομάδες με τα αποτελέσματα του τεστ Παπανικολάου και των καλλιεργειών. Πριν φύγεις όμως, ζήτα και κάτι ακόμα... εξέταση αίματος για HIV. Αφού θα κάνεις την εξέταση, κάνε τα πάντα σωστά.
Εξέταση για άντρες
Η εξέταση θα πάει περίπου ως εξής. Ο/Η γιατρός θα προχωρήσει στην εξέταση και θα σε ελέγξει εξωτερικά για τυχόν εξογκώματα, εξανθήματα ή οτιδήποτε ασυνήθιστο. Θα ελέγξει για κονδυλώματα και θα σε ρωτήσει αν έχεις πόνο κατά την ούρηση ή έκκριμα από το πέος. Θέλει επίσης να ξέρει αν είχες πρόσφατα πρησμένο λαιμό ή πρησμένους αδένες οπουδήποτε. Θα ελέγξει την ηβική σου τρίχωση, το στόμιο της ουρήθρας και τον πρωκτό σου (ίσως χρειαστεί δακτυλική εξέταση του πρωκτού αν υπάρχει πιθανότητα κονδυλωμάτων ή φλεγμονής του προστάτη). Μετά έρχεται το κομμάτι που φοβούνται οι άντρες - που σήμερα συνήθως είναι απλώς να ουρήσεις σε ένα κυπελλάκι, αν και κάποιες κλινικές παίρνουν ακόμα δείγμα με στυλεό από την άκρη του πέους. Σε κάθε περίπτωση, το δείγμα πηγαίνει στο εργαστήριο για έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (γονόρροια και χλαμύδια). Σχεδόν τελείωσες.
Μετά ο/η γιατρός ελέγχει για βουβωνοκήλη, κρατώντας το όσχεό σου ενώ σου ζητά να βήξεις. Τελείωσε... "Ναι!!!" Περίμενε όμως, κάτι ακόμα. Όπως είπαμε και στις γυναίκες, φρόντισε να ζητήσεις την εξέταση αίματος για HIV. Είναι το μόνο που δεν ελέγχει το δείγμα ούρων ή το επίχρισμα, κι όμως είναι από τις πιο σημαντικές εξετάσεις.
Συμπέρασμα
Αυτός είναι λοιπόν, με λίγα λόγια, ο έλεγχος σεξουαλικής υγείας. Αν ο/η γιατρός βρει κάποιο πρόβλημα, πολλές φορές μπορεί να αντιμετωπιστεί την ίδια μέρα. Τα χλαμύδια συνήθως αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά χάπια για μία εβδομάδα και η γονόρροια με μία μόνο ένεση αντιβιοτικού.
Ήταν λοιπόν τόσο άσχημα; Ίσως λίγο, αλλά άξιζε τον κόπο; Απολύτως! Θέλεις να μάθεις τον καλύτερο τρόπο για να μειώσεις όλο αυτό το άγχος πριν από τον έλεγχο την επόμενη φορά; Να προφυλάσσεσαι κάθε φορά που έχεις οποιαδήποτε ερωτική επαφή με άλλο άτομο, εκτός αν είσαι σε μια μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης όπου έχετε ήδη κάνει έλεγχο. Θα βρεις ό,τι χρειάζεσαι στο κατάστημα: προφυλακτικά, γυναικεία προφυλακτικά και οδοντικά φράγματα (για στοματικό σεξ). Μπορείς επίσης να πας στην κλινική σεξουαλικής υγείας της περιοχής σου, όπου πολλά από αυτά διατίθενται δωρεάν.
