Сексуална терапија
Секс-терапијата е лекување на лица што се соочуваат со траумата на сексуална дисфункција или нездраво сексуално изразување. Користејќи ги најсофистицираните можни техники, терапијата се служи со лекови, психијатрија и други области од медицинските науки за да се справи со сложена низа сексуални проблеми.
Подемот на сексуалната терапија
Бидејќи сексуалноста станува сѐ поважна во нашето општество, вредноста на сексуалната терапија станува сѐ поголема. Заедно со зголеменото внимание од научната заедница, лекувањето на сексуалната дисфункција нагло се зголеми во последниве години. Сега кога знаеме повеќе за физиологијата и психологијата, можеме да ги лекуваме сексуалните проблеми поефикасно од кога било досега.
Сексуалниот идентитет обично е како воздухот: никогаш не го забележуваш додека не исчезне или не се загади. Повеќето луѓе имаат длабока поврзаност со својата сексуалност само кога таа е нешто со што треба да се борат. Овие луѓе, кои се борат со своите сексуални функции, може да доживеат обезвреднување на сопствената личност.
Институцијата брак се менува и поместува и со себе носи најразлични организациски структури за врските. Алтернативите на бракот сега поотворено се пробуваат и пошироко се прифаќаат од кога било во нашата историја. Без оглед на структурата на интимната врска, сексуалноста има вредна функција за повеќето парови. Таа станува израз на грижа, не само за другата личност, туку и за себеси. Таа може да стане моќен поврзувачки елемент во врската, која во денешното општество мора да издржи значителни барања врз времето, енергијата и посветеноста. Незадоволството од сексуалниот однос и губењето на таа заедничка интимност, во многу случаи, може да доведат до негативни чувства и ставови што се деструктивни за врската. Затоа многу бракови завршуваат поради нерешени сексуални разлики и тешкотии.
Проблемите
Секс-терапијата опфаќа широк спектар проблеми поврзани со сексуалноста. Луѓето бараат помош за проблеми како возбудата (еректилна дисфункција и слаба желба или возбуда), како и за проблеми со оргазмот (неможност да се доживее врв или неможност да се контролира ејакулацијата). Покрај медицинската проценка и лекувањето, многу луѓе што имаат болен однос бараат и помош од секс-терапевт. Паровите често бараат помош кога ќе стане очигледно дека постојат разлики во нивните сексуални желби, или кога ќе почувствуваат дека нивниот сексуален однос не се развива онака како што би сакале. Потребата од дополнителни информации, поефикасна вербална/физичка комуникација и сексуално збогатување ги води многу парови во ординацијата на секс-терапевт во потрагата по подобрување на нивната интимна врска.
Квалификуваната секс-терапија е достапна и за оние што сакаат да ги разрешат вознемирувачките сексуални инхибиции или да ги променат несаканите сексуални навики. Луѓето со прашања за својот сексуален идентитет или сексуалните преференции бараат консултации кај обучен секс-терапевт. Родителите се консултираат со терапевт за сексуалната љубопитност и експериментирањето на своите деца и бараат увид во начините за поттикнување здрав развој на децата преку ефикасно сексуално образование дома. Секс-терапијата им помага и на оние што имаат сексуални тешкотии како резултат на физичка попреченост - или како последица на болест, операција, стареење или злоупотреба на алкохол.
Уникатноста на секс-терапијата
Секс-терапијата користи многу од истите основни принципи како и другите терапевтски модалитети, но е уникатна по тоа што е пристап развиен специјално за лекување сексуални проблеми. Односно, секс-терапијата е специјализиран облик на лекување што се користи за еден аспект од широкиот спектар човечки проблеми. Тука лежи нејзината вредност, но и нејзиното ограничување! Техниките на секс-терапијата, кога ги применува невешто стручно лице, може премногу лесно да се фокусираат на механичкото сексуално однесување, исклучувајќи ја целата личност и целата врска.
Што не може да направи секс-терапијата?
Како и секоја терапија за лични или бихејвиорални тешкотии, секс-терапијата има свои ограничувања. Иако лекувањето обично е кратко и ефикасно за повеќето сексуални проблеми, секс-терапијата не нуди чудотворен лек за сите меѓучовечки проблеми.
Успехот на лекувањето зависи од многу фактори, меѓу кои не најмалку важни се природата на проблемот, мотивацијата на лицето што се лекува, терапевтските цели и вештините на терапевтот. Мотивираното лице и/или парот што размислува за терапија треба внимателно да избере терапевт и уште на почетокот од советувањето да постави реални цели.
Ако не се чувствуваш пријатно со терапевтот или сметаш дека целите за изведба што ти се поставени се нереални, разговарај отворено за овие грижи на самата терапија. Секоја терапија зависи од довербата и заемната почит, но ова особено важи кога се работи на интимни прашања поврзани со сексуалноста.
Како да разликуваш надрилекар од лекар
Треба да се сфати дека во секоја нова област одредено време ќе постојат различни дефиниции и очекувања и дека најразлични луѓе ќе тврдат дека се стручни според сопствената дефиниција на областа. Очекувањата претставени тука можеби ќе бидат критикувани како премногу ригидни, но тие намерно се замислени како прилично строг сет насоки за избор на секс-терапевт. Многу малку сојузни држави во САД издаваат лиценци на секс-терапевти, па затоа лицето што бара помош мора да биде претпазливо и мудро да избира!
При изборот на секс-терапевт треба да се исполнат пет критериуми.
Прво, терапевтот мора да има солидно знаење за анатомските и физиолошките основи на сексуалниот одговор. Затоа, секс-терапевтот може да има основно медицинско образование или може да доаѓа од друга, немедицинска професија, но со постдипломско образование за биолошките аспекти на човековата сексуалност. Квалификуван немедицински секс-терапевт обично работи тесно со лекари или може да работи како немедицинско лице во медицинска клиника или на медицински факултет.
Второ, квалификуваниот секс-терапевт мора да има вештини во советувањето и психотерапијата, а повеќето секс-терапевти имаат солидна подлога во психологијата, психијатријата, психијатриската социјална работа или психијатриската нега. Оваа подлога во бихејвиоралните науки е неопходна за разбирање на целата личност и за планирање индивидуализирана програма за лекување. Сепак, постојат некои значајни исклучоци од правилото дека секс-терапевтите треба да имаат традиционално образование од областа на менталното здравје, бидејќи постојат и многу почитувани и добро обучени секс-терапевти што почнале како свештени лица. Овие свештени лица, сепак, треба да покажат специфична постдипломска обука во пастирското советување или во еквивалентни области на психијатриското ментално здравје.
Третиот критериум е секс-терапевтот, со биолошка и психолошка стручност, да може да покаже опсежна постдипломска обука специфично во областите на сексуалната функција и дисфункција, сексуалното советување и секс-терапијата. Работилница за викенд или поседување неколку филмови за секс-терапија не го исполнуваат овој критериум, и лицето што размислува за терапија треба слободно да побара список со конкретни обуки во овие специјализирани области.
Четвртиот услов е стручност во советувањето за врски. Односно, секс-терапевтот треба да има вештини и во брачната, семејната и/или групната терапија. За ефикасно да работи со сексуалните проблеми, секс-терапевтот мора да може ефикасно да работи и со несексуалните односи. Сексуалното однесување не се случува во вакуум - тоа се случува во рамките на врска! Затоа, целата врска мора точно да се процени и да се третира.
Петтиот услов е терапевтот строго да се придржува до етички кодекс! Лицата што размислуваат за терапија имаат право да побараат копија од етичкиот кодекс на терапевтот пред да се согласат на какво било лекување.
Побарај препорака
Ако ти треба секс-терапевт, можеш да почнеш со консултација кај матичниот лекар, гинекологот или урологот. Побарај препорака за стручно лице на кое лекарот веќе со доверба му упатувал луѓе.
Кога се јавуваш кај стручно лице, задолжително прашај за квалификациите, искуството и цените! Препорачливо е да се јавиш и да прашаш: "Дали имате специјалност?" наместо да кажеш: "Имам сексуален проблем - можете ли да ми помогнете?"
Можеби најкорисните препораки ќе дојдат од други упатени стручни лица во твојата заедница. Сепак, корисно е да можеш да откриеш кои терапевти членуваат во признати национални стручни здруженија што имаат високи услови за членство и спроведуваат строги етички кодекси. Поконкретно, The American Association for Marriage and Family Therapy (AAMFT) е национално стручно здружение што сертифицира брачни и семејни терапевти и што ќе обезбеди список со своите клинички членови во твојата географска област. Уште поконкретно, The American Association of Sex Educators, Counselors and Therapists (AASECT) е најголемата национална група што сертифицира сексуални едукатори, сексуални советници и секс-терапевти. Имињата и адресите на сертифицираните стручни лица во твојата област можеш да ги дознаеш ако му пишеш на ова здружение. AASECT на барање ќе ти обезбеди и копија од својот Code of Ethics for Sex Therapists (етички кодекс за секс-терапевти). Сертифицирани терапевти можеш да најдеш преку онлајн-именниците на AAMFT (aamft.org) и AASECT (aasect.org).
Справување со проблемите
Дури и квалификуваните секс-терапевти можат многу да се разликуваат во основните пристапи кон лекувањето на сексуалните проблеми, но можат да се направат некои генерализации.
Прво, можеш да очекуваш дека ќе зборуваш експлицитно и детално за сексот. Сексуалните проблеми не можат да се решат со заобиколување! Ниту, пак, можат да се стекнат нови сексуални информации без јасни и директни упатства!
Второ, можеш да очекуваш да ти се понуди можност да го прошириш знаењето со читање избрани книги и/или гледање клинички филмови создадени специјално за употреба во секс-терапијата. Сепак, не треба да правиш ништо што не го разбираш и мора да си го задржиш правото да ја доведеш во прашање целта на некоја задача. Твое право е да одбиеш или да одложиш да постапиш според предлозите на терапевтот, наместо да дозволиш да те туркаат во однесување што всушност може да ја зголеми твојата непријатност. Секоја задача, обврска или искуство што го претставува терапевтот треба да се вклопува во разбирлив и прифатлив план за лекување - и имаш право да ги доведуваш во прашање постапките.
Трето, треба да очекуваш секс-терапевтите да не осудуваат и да покажуваат дека им е пријатно да даваат и да примаат сексуални информации. Иако можеш да очекуваш предизвици и соочување со важни прашања, треба да очекуваш и почитувачки однос кон оние вредности што не сакаш да ги менуваш.
Четврто, освен ако терапевтот не е лиценциран лекар што сака да направи физички преглед, не треба да очекуваш да те замолат да се соблечеш во присуство на терапевтот. Сексуалниот контакт помеѓу лицето што се лекува и терапевтот се смета за неетички и е деструктивен за терапевтскиот однос. Исто така, не треба да очекуваш да се бара од тебе да имаш сексуална активност со личноста со која си во врска во присуство на терапевтот. Отворени сексуални активности едноставно не треба да се случуваат во присуство на терапевтот, иако разговорите, материјалите и задачите мора, поради природата на проблемот, да бидат конкретно сексуални и понекогаш директно експлицитни.
Конечно, треба да чувствуваш дека те слушаат и дека твоите потреби се соодветно застапени во сексуалната терапија. Односно, не смее да ти се залепи стереотипна етикета како "жена", "геј", "премногу во години" или на кој било друг начин што се меша во твоето чувство за сопствениот уникатен идентитет во терапевтската средина. Треба да чувствуваш дека кон тебе се однесуваат како кон личност, а не како кон категорија!
Секс-терапијата е динамичен пристап кон многу реални човечки проблеми. Таа се заснова на претпоставките дека сексот е добар, дека врските треба да бидат значајни и дека меѓучовечката интимност е пожелна цел. Секс-терапијата по својата природа е многу чувствително лекување и по нужност мора да вклучува почит кон вредностите на лицето што се лекува. Таа мора да биде без осудување и без сексизам, со признавање на еднаквите права на мажите и жените на целосно изразување и уживање во здрави сексуални врски.
