Zelfonderzoek - teelballen

De meeste mannen spelen voor de lol met hun ballen, maar wie had gedacht dat 'spelen' ermee je leven kan redden?

Zonder gekheid: feit is dat elke man tussen de 15 en 40 jaar voor zijn gezondheid elke maand zijn teelballen zelf zou kunnen (en moeten) onderzoeken. Teelbalkanker is vrij zeldzaam, maar treft elk jaar wel een klein percentage van de mannen, dus het loont om eens per maand een minuutje of twee te nemen om even te controleren. Doe je deze tests regelmatig en op tijd, dan heb je een nulmeting - een 'gezonde jij' om mee te vergelijken als er ooit iets misgaat met je 'jongens'.

En nog meer goed nieuws: als je er vroeg bij bent, is teelbalkanker zeer goed te behandelen en liggen de genezingspercentages erg hoog, bijna 100%. Kortom, als je het vroeg genoeg ontdekt, is het een van de vormen van kanker die het makkelijkst met succes te behandelen zijn. Dus aan de slag!

Risicofactoren voor teelbalkanker

Volgens het National Cancer Institute komt teelbalkanker het vaakst voor bij mannen tussen de 15 en 40 jaar. Alleen al in de VS krijgen elk jaar bijna 10.000 mannen de diagnose, en enkele honderden overlijden eraan.

In Noord-Amerika lopen witte mensen van 15-40 jaar het hoogste risico. Witte mensen hebben zelfs ruim vier keer zoveel kans op teelbalkanker als Afro-Amerikanen. Andere factoren zijn een niet-ingedaalde teelbal of laat ingedaalde testikels, of als je vader of broer teelbalkanker heeft gehad. En als je al eerder teelbalkanker hebt gehad, is er ongeveer 3-4 % kans dat je het op een gegeven moment opnieuw krijgt in de andere teelbal. De les hier: blijf erop letten, voor de zekerheid.

Denk je dat je teelbalkanker hebt? Het meest typische signaal is een pijnloos knobbeltje of een pijnloze zwelling in een teelbal; pijn komt minder vaak voor, en als die optreedt, weet je al dat er iets mis is. Verspil geen tijd en ga meteen naar een arts. Hierna leggen we uit hoe je bij jezelf een eerste test doet.

Waar je op let

Stap één is vertrouwd raken met de normale vorm en het normale gevoel van je eigen lichaam. Leer de natuurlijke structuren op en rond de teelballen kennen die aanvoelen als 'knobbels', zodat je niet in paniek raakt de eerste keer dat je een zelfonderzoek doet.

Het eerste wat je tegenkomt (tijdens je eerste zelfonderzoek van je teelballen) is de bijbal. Dit is een koord- of buisachtige structuur langs de achterkant van elke teelbal, en het is een normale structuur. Het kan een paar pogingen kosten voordat je weet hoe dit hoort aan te voelen. Voel voorzichtig onder deze buis als je zachtjes rolt.

Je kunt ook bloedvaten en andere structuren vinden die je de eerste keer in verwarring kunnen brengen. Die kunnen per man een beetje verschillen, dus je moet ze zelf ontdekken. Als je een paar keer een zelfonderzoek hebt gedaan, weet je 'wat waar zit' en wat 'normaal' aanvoelt voor je eigen teelballen. Dit is je nulmeting. Bij toekomstige zelfonderzoeken merk je dan of er iets verandert.

Een echte knobbel of nodule voelt anders aan dan de hierboven genoemde structuren. Je let op alles wat anders is, zoals het volgende:

Onregelmatigheden kunnen harde knobbels zijn, een algehele hardheid van de teelbal, en gevoeligheid of algemeen ongemak. Er kunnen zeer harde (afwijkende) knobbels van elk formaat op de teelballen verschijnen. Ze zijn bijna zo hard als bot en zitten bijna altijd maar op één teelbal. Hardheid van de hele teelbal kan een tumor zijn; cysten in de teelbal zijn zeldzaam, dus laat elke verharding snel door een arts controleren. Gevoeligheid of algemeen ongemak is op zichzelf zelden een symptoom van kanker, maar laat het controleren als er geen andere verklaring voor te vinden is.

Andere signalen kunnen zijn:

• Veranderingen in de grootte van een van beide teelballen, krimpen of juist groter worden
• Vocht dat zich ophoopt in het scrotum (de huidzak rond de testikels)
• Teelballen die 'zwaar' aanvoelen (als je ze niet vasthoudt)
• Pijn in de lies of buik (of in het scrotum zelf)
• Vergroting of gevoeligheid van de mannelijke borst

Wat je doet als je een 'knobbel' vindt

Wat als je iets vindt dat er eerder niet zat? Het eerste is: raak niet in paniek! Er zijn veel dingen die GEEN KANKER zijn en die de grootte, vorm en structuur van je teelballen kunnen beïnvloeden. Maar je wilt geen risico nemen, dus het allereerste wat je moet doen is naar een arts gaan voor een professionele beoordeling.

Als je iets nieuws vindt, betekent dat niet dat het kanker is! Infecties en onschuldige, met vocht gevulde cysten kunnen ook zwelling veroorzaken, dus trek geen overhaaste conclusies - maar laat het wel nakijken. Vind je een van deze symptomen, of iets anders waar je je zorgen over maakt, ga dan meteen naar een arts of uroloog. Nu actie ondernemen is beter dan het later aan het toeval overlaten.

Het 'hoe'

Allereerst een kort advies: dit zelfonderzoek is bedoeld als vroege waarschuwing, niet om jezelf een diagnose te stellen. Je arts of uroloog is beter in staat een diagnose te stellen dan jij, dus onthoud dat als je ooit iets vindt. Jij kunt helpen door alarm te slaan, maar daar houdt het zo'n beetje op. Laat het eindoordeel over aan de professionals.

Volg deze basisstappen:

• Het makkelijkst na een douche of bad, omdat de warmte en het vocht de teelballen laten zakken en de huid van het scrotum zacht wordt, waardoor je het oppervlak van de teelballen eronder makkelijker voelt.
• Ga zitten of liggen, wat jij het prettigst vindt.
• Leg je penis uit de weg
• Onderzoek één teelbal tegelijk
• Houd hem vast met de ene hand en voel met de andere
• Houd de teelbal tussen wijsvinger en duim en rol hem zachtjes rond
• Werk om obstakels heen (leer eerst hoe de normale structuren aanvoelen) en voel naar de hierboven genoemde 'onregelmatigheden'
• Ga daarna verder met de andere teelbal
• Herhaal maandelijks

Nog één ding

Je bent nooit te jong om te beginnen. Zoals eerder gezegd, wordt elke man tussen de 15 en 40 aangeraden dit maandelijks te doen. We zeggen het nog een keer, want het is belangrijk...

Als je iets vindt, is het belangrijkste dat je meteen naar een arts gaat. Doe het gewoon, voor je gezondheid. Het is misschien geen kanker, maar zou je er je linker (of rechter) bal om verwedden - bij wijze van spreken?

Zie het zo: het is weer een stap die je zelf kunt zetten voor een lang en gezond seksleven, en daar draait deze website om. Een goede gezondheid en goede seks gewenst!