
Testet e shtatzënisë në shtëpi
Testet e shtatzënisë në shtëpi (HPT) janë komplete diagnostikuese që përdoren për të përcaktuar nëse një grua është shtatzënë apo jo, dhe mund të përdoren drejt e në privatësinë e shtëpisë sate. Edhe pse përdorimi i tyre nuk është i vështirë, testet për përdorim në shtëpi kërkojnë njëfarë njohurie nëse do të marrësh rezultate të sakta.
Historia/Testimi i hershëm
Kompanitë farmaceutike kanë investuar sot miliona për të zhvilluar HPT të sakta dhe të lehta për t’u përdorur, sepse historikisht ato nuk kishin reputacionin më të mirë. Kur dolën për herë të parë në vitet shtatëdhjetë, testet për përdorim në shtëpi nuk njiheshin për saktësinë e tyre: jepnin shumë rezultate të gabuara dhe, si pasojë, reagime të acaruara. Ishin gjithashtu të ndjeshme ndaj lëvizjes dhe u duheshin orë të tëra për të reaguar.
Testimi modern
Testet e sotme konsiderohen pothuajse po aq të besueshme sa një analizë gjaku në klinikë. Duke zëvendësuar versionet e hershme të testeve, që kërkonin të përzieje kimikate dhe të prisje me orë të tëra - versionet bashkëkohore e kanë bërë gjithçka aq të thjeshtë sa të urinosh mbi një shkopth, të presësh 5 minuta dhe ta shohësh shiritin tregues të zbulojë lajmin e madh.
HPT-të janë bërë të përshtatshme, të përballueshme dhe i lejojnë gruas të jetë e sigurt në dijeninë se është shtatzënë. Meqë HPT-të moderne mund të japin rezultate më herët se kurrë më parë, ato u japin grave shtatzëna edhe mundësinë më të hershme për të ndërprerë sjellje potencialisht të dëmshme si konsumi i alkoolit, duhanpirja dhe përdorimi i drogës.
Si funksionojnë testet e shtatzënisë në shtëpi?
HPT-të përdorin urinën për të matur praninë e një hormoni të quajtur ‘gonadotropina korionike njerëzore’ (hCG), i cili prodhohet nga placenta në zhvillim pasi veza e fekonduar është ngulitur në mitër, rreth gjashtë deri në dymbëdhjetë ditë pas ovulacionit; niveli i hCG-së rritet kur një grua është shtatzënë dhe përqendrimi i tij në gjak dyfishohet çdo dy deri në tri ditë.
Pyetja që kanë në mendje shumica e njerëzve kur mendojnë për një HPT është: “Sa shpejt do ta mësoj nëse jam shtatzënë?” Disa teste shtatzënie në shtëpi pretendojnë se zbulojnë përqendrime të hormonit të shtatzënisë që në 25mIU/ml, gjë që zakonisht ndodh rreth dhjetë ditë pas ovulacionit (ose katër ditë para kohës kur do të të vonoheshin menstruacionet). Komplete të tjera për testim në shtëpi nuk dalin pozitive derisa hCG-ja të arrijë 50 apo edhe 100mIU/ml. Kushdo që përdor këto teste duhet t’i mbajë parasysh këto shifra kur zgjedh markën dhe ditën kur do ta bëjë testin.
Saktësia
Testet e shtatzënisë në shtëpi janë bërë një mjet diagnostikues popullor dhe i besueshëm për të përcaktuar nëse ka shtatzëni. Vetëm në Shtetet e Bashkuara, mbi 33% e grave kanë përdorur një HPT për të verifikuar nëse janë shtatzënë para një vizite mjekësore. Fatmirësisht, studimet kanë treguar se saktësia dhe efikasiteti i testeve të shtatzënisë në shtëpi tani arrijnë 97.4%, pothuajse sa testimi profesional në laborator.
Edhe pse ekzistojnë teste që mund ta zbulojnë shtatzëninë para se të të vijnë menstruacionet, një tregues ‘jo shtatzënë’ mund të mos jetë i saktë. Pavarësisht një rezultati negativ, rekomandohet që gratë t’i ndjekin gjithsesi shenjat e shtatzënisë; kjo lë njëfarë hapësire për raste si ngulitja e vonuar ose ovulacioni i vonuar. Është gjithashtu e rëndësishme të dish se testi ka më shumë gjasa të jetë i saktë kur merret një rezultat pozitiv!
Si të shmangen rezultatet e gabuara
Dy arsyet më të zakonshme pse ndodhin rezultatet fals negative janë:
- testet bëhen shumë herët, ose
- kryhen në mënyrë të gabuar.
Mënyra më e mirë për të shmangur rezultatet fals negative është të rritësh gjasat për saktësi. Për ta arritur këtë, eksploro opsionet e ndryshme të HPT-ve, gjej atë që u përshtatet më mirë nevojave të tua (p.sh. lehtësia e testimit, ndjeshmëria ndaj hCG-së) dhe ndiq me përpikëri udhëzimet e prodhuesit. Disa mënyra të tjera për të rritur saktësinë janë këto:
- mendo të bësh një “provë paraprake,” që do të thotë të blesh dy teste të njëjta dhe të praktikohesh fillimisht me njërin.
- përdor teste të dy markave të ndryshme, në rast se njëri ka defekt ose bëhet gabim.
- lexoje treguesin menjëherë pasi të ketë kaluar koha e sugjeruar e reagimit; nëse pret shumë gjatë, rezultatet mund të shtrembërohen (p.sh. mund të shfaqet një vijë shtesë në zonën e treguesit!)
- përdor urinë nga mesi i rrjedhës; për këtë, urino pak para se ta vendosësh shkopthin e testit në rrjedhë.
- përdor urinë të përqendruar, zakonisht urinën e parë pasi zgjohesh.
Një rezultat fals pozitiv mund të shfaqet edhe te gratë që kanë marrë hCG - si pjesë e një programi trajtimi për infertilitetin ose për çfarëdo arsye tjetër. Në një rast të tillë, mund të duhen dy javë që hormoni të largohet plotësisht nga organizmi i tyre. Një arsye tjetër për një rezultat fals pozitiv është kur një grua ka pasur së fundmi një abort spontan ose një shtatzëni ektopike; në këto rrethana, nivelet e hCG-së mund të kërkojnë deri në katër javë për t’u kthyer në vlerat normale.
Si të zgjedhësh një HPT
Nga rreth 30 HPT që gjenden në treg, testet e shtatzënisë në shtëpi variojnë nga shumë të ndjeshme në më pak të ndjeshme. Pasi të ketë ndodhur fekondimi, testi që mat sasinë më të vogël të hCG-së do të japë treguesin më të hershëm të shtatzënisë. Pavarësisht se disa kompani premtojnë zbulimin më të hershëm të mundshëm, një rregull i mirë praktik është të mos presësh rezultat pozitiv të paktën deri në ditën e parë kur të vonohen menstruacionet.
Mendime përfundimtare
Kur bëhet fjalë për shtatzëninë, shumica e njerëzve që përdorin HPT presin me ankth ta mësojnë rezultatin, por meqë saktësia ka rëndësinë më të madhe, është e rëndësishme të kesh durim dhe të presësh kohën e rekomanduar për të marrë përgjigjen e saktë.
