Αυτοεκτίμηση

Πώς βλέπεις τον εαυτό σου όταν κοιτάζεσαι στον καθρέφτη· σε στοιχειώνουν τα πρότυπα που ορίζει η ποπ ψυχαγωγία;

Αν απάντησες 'ναι', απλώς ανήκεις στον αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων που βιώνουν μια ανησυχητική πτώση της θετικής αυτοεικόνας τους. Η έλλειψη θετικών συναισθημάτων μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των σεξουαλικών προβλημάτων που μπορούν να εμφανιστούν με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση: άγχος επίδοσης που οδηγεί σε στυτική δυσλειτουργία ή πρόωρη εκσπερμάτιση στους άντρες, και δυσκολίες με την ύγρανση και τον οργασμό στις γυναίκες.

Τι είναι η αυτοεκτίμηση

Η αυτοεκτίμηση είναι η εσωτερική δύναμη που αντλούμε από την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Η αυτοεικόνα είναι ο εσωτερικός πίνακας βαθμολογίας που καταγράφει πώς πιστεύεις ότι στέκεσαι σε σύγκριση με τους ανθρώπους του κύκλου σου. Με άλλα λόγια, η αυτοεικόνα είναι φτιαγμένη για να σε τοποθετεί κάπου σε μια κλίμακα από το "πιο cool" ή το "πιο όμορφο" ως το "λιγότερο μοδάτο" ή το "λιγότερο όμορφο." Επειδή αυτή η αυτοεικόνα είναι η πηγή από την οποία αντλούμε τόσο μεγάλο μέρος της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησής μας, είναι σημαντικό να εντοπίσουμε τις μεταβλητές που συνθέτουν αυτή την αίσθηση του εαυτού.

Όταν σκέφτεσαι αυτή την έννοια, υπάρχουν πολλές ερωτήσεις που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου για να αρχίσεις να ανακαλύπτεις την αυτοεικόνα σου. Μερικές από αυτές είναι:

• Πόσο ελκυστική θεωρείς την εμφάνισή σου;
• Πόσο διασκεδαστική / ενδιαφέρουσα πιστεύεις ότι είναι η παρέα σου;
• Θα ήθελες να ήταν κάτι διαφορετικό πάνω σου;

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλές τέτοιες ερωτήσεις φωτίζουν το γεγονός ότι δεν είμαστε μοναχικά πλάσματα. Ζούμε σε κοινότητες που συνεχώς αποδίδουν αξία σε ορισμένα γνωρίσματα και χαρακτηριστικά. Επομένως, η αυτοαξία μας επηρεάζεται έντονα από τις δυνάμεις που ασκούνται συνεχώς πάνω μας. Με έναν από τους πρωταρχικούς στόχους πολλών κοινωνιών να είναι "η κατάκτηση του καλύτερου δυνατού ταιριού για μια ζωή," δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει ότι οι αρνητικές εικόνες για τον εαυτό μας μπορεί να εκδηλωθούν μέσα από τη ρηχή συγκάλυψη της ταυτότητάς μας και (ακόμη και) μέσα από σεξουαλικές δυσλειτουργίες.

Στη δυτική κοινωνία, οι δύο κύριοι εξωτερικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοεικόνα μας είναι τα μέσα ενημέρωσης, που μας βομβαρδίζουν συνεχώς με "τα ιδανικά παραδείγματα" του τι είναι ελκυστικό, και η ανατροφοδότηση που λαμβάνουμε από τις τοπικές μας κοινότητες. Είτε ήταν η φορά που δεν μπήκαμε σε μια ομάδα είτε η φορά που κερδίσαμε ένα βραβείο ή την καρδιά μιας 'αγάπης', οι πόνοι, οι νίκες, οι φιλοδοξίες και οι φόβοι μας μας σμιλεύουν ως άτομα και ως κοινωνία.

Λόγω του τι θεωρεί η κοινωνία υγιή σεξουαλική σχέση, η πλειονότητά μας περνάει ένα σημαντικό μέρος τουλάχιστον της νεότερης ζωής της ψάχνοντας εκείνο το τέλειο πρόσωπο, ή έστω ένα που να πλησιάζει αρκετά. Έτσι, παλεύουμε να γίνουμε το καλύτερο... αλλά επειδή δεν υπάρχει πραγματικός ορισμός του τι είναι το καλύτερο (είναι μια μοναδική έννοια για κάθε άνθρωπο), καταλήγουμε να ανταγωνιζόμαστε τα πάντα γύρω μας με την ελπίδα να κερδίσουμε... με οδηγό τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Όσο κι αν δεν αρέσει σε πολύ κόσμο, η πραγματικότητα είναι ότι η πλειονότητά μας κουβαλάει πολλές συναισθηματικές αποσκευές εξαιτίας αυτής της κοινωνικής προετοιμασίας. Στην περίπτωση των γυναικών, πολλές, αν όχι οι περισσότερες, δεν θέλουν ούτε να σκεφτούν να πάνε σε ραντεβού χωρίς μακιγιάζ· στην περίπτωση των αντρών, πολλοί (αν όχι οι περισσότεροι) εστιάζουν στο να χτίσουν ελκυστικούς μύες ή να έχουν ένα εντυπωσιακό αυτοκίνητο που βοηθά να οριστεί η θέση τους ως ισχυρών.

Η πραγματικότητα είναι ότι "η τέλεια εικόνα" με την οποία συγκρινόμαστε μπορεί να κάνει εξίσου μεγάλη ζημιά όσο και καλό. Δεν λέμε ότι είναι κακό να έχουμε πρότυπα για τον εαυτό μας, αλλά είναι κακό να τα θέτουμε εξωπραγματικά ψηλά. Όταν το κάνουμε αυτό, αρχίζουμε να έχουμε περιοριστικές σκέψεις για το τι μπορούμε να κάνουμε, και έτσι αρχίζουμε να γινόμαστε ο χειρότερος εχθρός του εαυτού μας.

Πώς να βελτιώσεις την αυτοεκτίμησή σου

Υπάρχουν ουσιαστικά δύο τρόποι για να βελτιωθεί η αυτοεκτίμηση: η επανεξέταση των προτύπων που θέτουμε για τον εαυτό μας, και η κατάστρωση και τήρηση ενός σχεδίου για να φτάσουμε στους στόχους στους οποίους πιστεύουμε.

Παρόλο που μπορεί να είναι δύσκολη η ειλικρίνεια χωρίς υπερβολική αυστηρότητα απέναντι στον εαυτό μας, το καλύτερο είναι να ξεκινήσουμε καταγράφοντας όλα όσα μας αρέσουν, και όσα δεν μας αρέσουν, στον εαυτό μας. Αυτό μπορεί να είναι λίγο επικίνδυνο, γιατί τόσα πολλά άτομα, σε αυτή τη δυτική κουλτούρα που μισεί τον εαυτό της, βρίσκουν τόσο λίγα πράγματα να τους αρέσουν στον εαυτό τους. Όμως αυτή η άσκηση θα σου δώσει μια λίστα με πράγματα που θα σε αναζωογονούν όταν πέφτει η διάθεσή σου, και σου δίνει ένα σημείο εκκίνησης που εντοπίζει τους τομείς στους οποίους θα εμβαθύνεις.

Το επόμενο βήμα είναι να αναλύσεις όλα τα αρνητικά και να τα βάλεις σε προοπτική. Δημιουργούμε πολλές προσδοκίες για τον εαυτό μας με βάση το πώς αντιλαμβανόμαστε ότι σκέφτεται ο κόσμος... και για να λέμε την αλήθεια, η αντίληψή μας συχνά απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Μερικά συνηθισμένα παραδείγματα πραγμάτων που δεν αρέσουν στους ανθρώπους στον εαυτό τους είναι: δεν έχω αρκετή ομορφιά/εξυπνάδα, το στήθος μου είναι πολύ μικρό, δεν είμαι σε φόρμα, δεν έχω μεγάλους μύες, μεγάλο μέγεθος πέους ή ωραίο αυτοκίνητο...

Στη λίστα με τα παραδείγματα, και στις λίστες των περισσότερων ανθρώπων, θα υπάρχουν πράγματα που μπορούν να αλλάξουν και άλλα που δεν μπορούν. Επειδή η εστίαση σε πράγματα που δεν μπορούμε να αλλάξουμε μόνο θα κάνει αυτά τα προβλήματα χειρότερα, είναι σημαντικό να συμφιλιωθούμε μαζί τους και να εστιάσουμε σε όσα ελέγχουμε.

Μόλις βγάλεις από τη μέση τα περισσότερα, αν όχι όλα, τα πράγματα που δεν αλλάζουν, θα πρέπει αμέσως να αρχίσεις να νιώθεις ένα βάρος να φεύγει από τους ώμους σου. Το επόμενο βήμα είναι να εστιάσεις σε όσα μπορείς να αλλάξεις... είτε πρόκειται για καινούργια ρούχα που θα σε βοηθήσουν να εκφραστείς, είτε για ένα νέο πρόγραμμα διατροφής και άσκησης που θα σε βοηθήσει να πετύχεις τους σωματικούς σου στόχους, είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι οι περισσότερες από αυτές τις αλλαγές έρχονται με τον χρόνο και θα απαιτήσουν υπομονή καθώς δουλεύεις προς αυτές. Βάλε μικρούς στόχους στην πορεία ώστε να ζεις νίκες καθώς προχωράς, και συνέχισε να ανεβάζεις τον πήχη λίγο λίγο.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να χτίσεις την αυτοεκτίμησή σου, αλλά πρώτα και κύρια το κλειδί για μια καλή αυτοεκτίμηση είναι η καλή αυτογνωσία. Σκέψου όλες τις καλές σου ιδιότητες και άρχισε να αλλάζεις τις κακές - αλλά μην τα βάζεις με τον εαυτό σου για τις αδυναμίες σου, υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο, και η αμφιβολία που φέρνει η αυτοκριτική δεν βαραίνει μόνο εσένα. Άφησε στην άκρη όσα δεν μπορείς να αλλάξεις και φρόντισε να αντιμετωπίσεις, με επιμονή και σθένος, όσα μπορείς να αλλάξεις. Μαζί με αυτές τις αλλαγές θα έρθει μια αναγέννηση της στάσης σου απέναντι στη ζωή και ένα κβαντικό άλμα στην αίσθηση της αυτοεκτίμησής σου!