Autoestimua
Nola ikusten duzu zure burua ispiluan begiratzen duzunean; entretenimendu ezagunak ezarritako estandarrek jazartzen al dute zure buruaz duzun irudia?
'Bai' erantzun baduzu, norberaren irudi positiboaren beherakada kezkagarria bizi duen jende-kopuru gero eta handiagoaren parte zara, besterik gabe. Sentimendu positiborik ezak autoestimu baxuarekin sor daitezkeen sexu-arazoak areagotu ditzake: errendimendu-antsietatea, gizonengan erekzio-disfuntzioa edo eiakulazio goiztiarra eragiten duena, eta lubrifikazio- eta orgasmo-zailtasunak emakumeengan.
Zer da autoestimua?
Autoestimua geure buruaz dugun irudiaren bidez lortu dugun barne-indarra da. Norberaren irudia barneko puntuazio-orri bat da, zure kide-taldeko beste pertsonen aldean zure ustez nola neurtzen zaren jasotzen duena. Bestela esanda, norberaren irudiak eskala batean kokatzen zaitu, "dotoreena" edo "ederrena" denetik "gutxien dotorea" edo "gutxien ederra" denera. Norberaren irudi hori baita gure konfiantzaren eta autoestimuaren zati handi bat ateratzen dugun iturria, garrantzitsua da norberaren zentzu hori osatzen duten aldagaiak zein diren argitzea.
Kontzeptu honetaz pentsatzean, galdera asko egin diezazkiokezu zure buruari norberaren irudia azaleratzeko prozesuari ekiteko. Hauetako batzuk:
- Zenbateraino uste duzu erakargarria zarela?
- Zenbateraino uste duzu dibertigarria / interesgarria zarela?
- Desberdina izan nahiko zenuke?
Garrantzitsua da ohartzea galdera mota hauetako askok agerian uzten dutela ez garela izaki bakartiak. Etengabe ezaugarri eta nolakotasun jakin batzuei balioa ematen dieten komunitateetan bizi gara. Ondorioz, gure buruaren balioan eragin handia dute gure gainean etengabe ari diren indarrek. Gizarte askoren helburu nagusietako bat "ahalik eta bizikide onena harrapatzea" izanik, ez litzateke harritzekoa izan behar norberaren irudi negatiboak gure nortasuna azaletik estaltzearen bidez eta (baita) sexu-disfuntzioen bidez agertzea.
Mendebaldeko gizartean, gure autoestimuan eta irudian eragiten duten bi kanpo-faktore nagusiak hauek dira: erakargarria denaren "adibide idealekin" etengabe bonbardatzen gaituzten hedabideak, eta gure tokiko komunitateetatik jasotzen ditugun oharrak. Talde baterako aukeratu ez gintuzten aldia izan, edo sari bat edo 'maitasun' baten bihotza irabazi genuen aldia, gure minek, garaipenek, asmoek eta beldurrek moldatzen gaituzte norbanako gisa eta gizarte gisa.
Gizarteak sexu-harreman osasuntsutzat jotzen duenaren izaeragatik, gehienok gure bizitzaren zati handi bat, gazte garenean behintzat, pertsona perfektu hori bilatzen ematen dugu, edo agian nahikoa hurbil dagoen bat. Ondorioz, denok onenak izaten ahalegintzen gara... baina onena zer den benetako definiziorik ez dagoenez (pertsona bakoitzarentzat kontzeptu berezia da), inguruko guztiarekin lehian amaitzen dugu, irabazteko itxaropenez... hedabideak gidaliburu direla.
Askori gustatuko ez zaien arren, errealitatea da gehienok zama emozional handia daramagula baldintzatze sozial horren ondorioz. Emakumeen kasuan, askok, gehiengoak ez bada ere, ez dute gustuko makillajerik gabe hitzordu batera joateko ideia; gizonen kasuan, askok (gehiengoak ez bada ere) gihar erakargarriak lantzean jartzen dute arreta, edo boteretsu gisa duten estatusa definitzen laguntzen dien auto dotore bat izatean.
Errealitatea da konparatzeko erabiltzen dugun "irudi perfektuak" onura adina kalte eragin dezakeela. Ez da esan nahi gaizki dagoenik geure buruarentzat estandarrak izatea, baina bai gaizki dagoela estandar horiek errealismorik gabe gorenegi jartzea. Hori egiten dugunean, egin dezakegunari buruzko pentsamendu mugatzaileak izaten hasten gara, eta, ondorioz, geure etsairik txarrena bihurtzen hasten gara.
Zure autoestimua hobetzea
Funtsean, bi modu daude autoestimua hobetzeko: geure buruari ezartzen dizkiogun estandarrak berriz aztertzea, eta sinesten ditugun helburuak lortzeko plan bat sortu eta hari jarraitzea.
Zintzoa izatea eta geure buruarekin gehiegi kritikoa ez izatea zaila izan daitekeen arren, onena da geure buruaz gustuko ditugun eta gustuko ez ditugun gauza guztiak zerrendatzen hastea. Hori arriskutsu samarra izan daiteke, gutako askok, mendebaldeko kultura autogorrotatzaile honetan, geure buruaz gustuko dugun gauza gutxi aurkitzen dugulako. Baina ariketa honek goibel jartzen bazara indarberritzeko gauzen zerrenda bat emango dizu, eta abiapuntu bat ematen dizu, xehetasun handiagoz aztertuko dituzun arloak identifikatzen dituena.
Hurrengo urratsa gauza negatibo guztiak aztertzea eta perspektiban jartzea da. Itxaropen asko sortzen ditugu geure buruarentzat, besteek nola pentsatzen duten hautematen dugunaren arabera... eta egia esan, gure hautematea askotan nahiko oker dabil. Jendeak bere buruaz gustuko ez dituen gauzen adibide ohiko batzuk hauek dira: ez naiz nahikoa erakargarria/azkarra, nire bularrak txikiegiak dira, ez nago sasoian, ez ditut gihar handiak, zakil handia edo auto polita...
Adibideen zerrendan, eta jende gehienaren zerrendetan, aldatu daitezkeen gauzak egongo dira, eta gero aldatu ezin direnak. Aldatu ezin ditugun gauzetan arreta jartzeak arazo horiek larriagotu besterik ez dituenez, garrantzitsua da haiekin bakea egitea eta kontrolatu ditzakegun gauzetan arreta jartzea.
Aldatu ezin diren gauzen gehiengoa, guztiak ez badira, alde batera uzten dituzunean, berehala sentitu beharko zenuke zama bat sorbaldetatik joaten. Hurrengo urratsa aldatu ditzakezun gauzetan arreta jartzea da... zure burua adierazten lagunduko dizuten arropa berri batzuk izan, edo zure helburu fisikoak lortzen lagunduko dizun dieta eta ariketa-plan berri bat, garrantzitsua da kontuan hartzea aldaketa horietako gehienak denborarekin datozela eta pazientzia beharko duzula horien alde lan egin ahala. Ezarri helburu txikiak bidean, aurrera egin ahala garaipenak bizi ditzazun, eta igo langa pixkanaka.
Autoestimua eraikitzeko modu asko daude, baina, lehenik eta behin, autoestimu onaren gakoa norberaren kontzientzia ona da. Pentsatu zure ezaugarri on guztiez eta hasi txarrak aldatzen - baina ez gogortu zure buruarekin zure hutsegiteengatik, denok ditugu, eta ez zaude bakarrik norberaren kritikatik datorren zalantzan. Utzi aldatu ezin dituzun gauzak bazterrean geratzen, eta ziurtatu tinkotasunez eta adorez heltzen diezula aldatu ditzakezun gauzei. Aldaketa horiekin batera, bizitzarekiko zure jarreraren berpizkundea etorriko da, eta jauzi kuantiko bat zure autoestimuan!
