Sexu-mendekotasuna

Sexu-jokabide konpultsiboa, askotan sexu-mendekotasuna deitua, gero eta gehiago aitortzen da benetako arazotzat, alkoholaren eta drogen mendekotasunaren edo joko konpultsiboaren antzekoa. Sexuaren mendeko pertsonak sexu-jokabidean gorputzean gertatzen diren aldaketa neurokimikoen mendekotasuna hartzen du, drogazale batek heroina ‘injektatzearen’ efektuen mendekotasuna hartzen duen bezala.

Horrek ez du esan nahi norbera izaki sexual gisa adieraztea, biztanleria gehienarentzat bizitza aberasten duen esperientzia bizi eta atsegina, berez mendekotasuna sortzen duen errealitatea denik. Sexuaz norbera baieztatzen duen plazer fisikoaren iturri gisa gozatu beharrean, sexu-mendekoak sexuan oinarritzen ikasi du minaren aurrean kontsolamendua, zaintza edo estresetik arintzea bilatzeko; hori alkoholikoak alkohola nahita erabiltzearen parekoa da.

Sexu-mendekotasunaren hastapenak normalean nerabezaroan edo haurtzaroan errotuta egoten dira. Adibidez, haurra askotan etxe kaotiko, etsai edo arduragabe batean hazten da; edo familia bestela guztiz normala izan daiteke, baina haurra emozionalki maitasun-gosez hazten da, maitasuna oso gutxitan adierazten delako. Haurrak behin eta berriz jo dezake masturbaziora gurasoen eztabaida bortitzetatik ihes egiteko, adibidez, edo arreta edo maitasun faltaren ordaina, oharkabean, bilatzeko.

Masturbazioak haurtzaroaren zati normal eta naturala izan beharko luke, baina haur bakarti, tratu txarrak jasandako edo baztertuarentzat barneko mina ezkutatzeko ohiko lasaigarri bihur daiteke. Pixkanaka sexua beste gauza batzuen ordezko bihurtzen da, edozein beharrizan-unetan jotzeko ekintza erosoa, aspertzetik ihes egiteko, antsietateari aurre egiteko edo gauez lo hartu ahal izateko.

Bestela, haurra modu desegokietan izan daiteke sexura hurbildua. Hazten diren bitartean adin bertsuko haurren artean jakin-minagatik askotan gertatzen den sexu-esperimentazio normalaren ordez, haur batzuek sexu-abusua jasaten dute (heldu batek haur batekin sexu-jarduera izatea). Edo haurra sexu-esperientzietara hurbiltzen duen pertsona bost urte edo gehiago zaharragoa den beste haur bat izan daiteke (adib. familiako kide zaharrago bat, haurtzain bat, etab.), eta sexu-esperientzia ez da elkarrekikoa sentitzen. Esperientzia horietan askotan nahasten dira jakin-min naturala, plazer-sentsazio berriak eta beldur- edo lotsa-sentimenduak. Beldurra eta lotsa areagotu egin daitezke pertsona zaharragoak haurraren lankidetza lortzeko eta haurrak inori kontatzea eragozteko egiten dituen mehatxuekin.

Pertsonaren bizitza osoan zehar antzeko esperientziak bilatzeko eredu bat ezar daiteke, plazer sexuala eta beldurra edo lotsa nahasten diren esperientziak, alegia. Haurra hazten denean, oharkabean beldurra sortzen duten arrisku handiko egoeretako sexuak edo lotsaz elikatzen diren egoera ezkutuek kitzika dezakete.

Sexu-mendekotasunaren ezaugarri batzuk

Sexu-jokabidea lotsagarria da. Mendekoak lotsa sentitzen du egiten ari denagatik, edo zehatzago esanda egin duenagatik, normalean pertsonaren arau batzuk urratzen dituzten sexu-ekintzak egin eta berehala. Edo lotsa ukatu egin daiteke ‘benetako gizon’ batentzat normala dela esanez - edo besteengan jarriz arreta: "Berak nahi zuen." Horrela, gizon ezkondu batek damua senti dezake bere lagunik onenaren emaztearekin sexua izan ondoren, bere lagunak sexualki asetzen ez zuela arrazionalizatu eta, ondoren, bere emaztearekin ohera joatea saihestu, arazorik dagoela edo ezer gaizki egin duela ukatzeko alferrikako saiakera batean.

Sexu-jokabidea sekretua da. Sexu-mendekoak gero eta gehiago bizitza bikoitza bizi du - agian ezaguna, errespetatua eta miretsia bere bizitza ikusgarrienean, baina ezkutuan maiz egiten ditu ezagutzen eta maite dutenak harri eta zur utz ditzaketen sexu-ekintzak. Beraz (adibidez), sexu-mendeko erlijio-ministro bat igande goizean gurtua izan daiteke adulterioaren eta ezkontzaz kanpoko sexuaren bekatuaz predikatzeagatik, eta gero astelehen arratsaldean berak jokabide horiek egin modelo-estudio batean edo helduentzako liburu-denda batean. Edo gizon batek bere bikotekideari esan diezaioke lagun bat bisitatzera doala, baina parke batera joaten da sexu anonimoaren bila.

Sexu-jokabidea abusuzkoa da. Beste norbaiten aukera urratzen du edo haren ulermena gainditzen du. Adibidez, hitzordua duen pertsona berarekin sexu-harremanak izatera manipulatzen edo behartzen duen gizona, edo blusa erdi botoiak askatuta, ezer susmatzen ez duen gizonezko lankide baten aurrean makurtu eta bularra "nahi gabe" erakusten duen emakumea, edo merkataritza-gune jendetsuak bilatzen dituen gizona, jendetzaren artean ibili eta ‘ukitu bat lapurtzeko’. Askoz okerragoak dira haurren konfiantza manipulatzen duten gizon eta emakume helduak, haien gainean duten boterea gehiegikeriaz erabiliz eta haiekin sexu-ekintzak egitera engainatuz. Sexua sexu-mendekoarentzat berarentzat ere izan daiteke abusuzkoa, adibidez lesio fisikoa eragin arte masturbatzea edo kitzikapen sexuala lortzeko norbere burua moztea edo atximurkatzea.

Sexu-mendekotasunaren forma desberdinak

Sexu-mendekotasunak forma asko har ditzake. Mendekoa batez ere jokabide bakar baten mendekoa izan daiteke, hala nola prostituta batekin sexua izatea, baina orokorrean hainbat sexu-jokabide erabiltzen ditu. Adibidez, pentsa saltzaile batengan: negozio-bazkari batean topless taberna bateko dantzariak ikus ditzake, negozio-bidaia batean gau batez bere hoteleko gelan escort zerbitzu bateko prostituta batekin sexua izan, eta etxera itzuli eta bere emaztearekin sexua izan joan den hilean jaso zuen sexu-masajearekin fantasiatzen duen bitartean. Sexu-mendekotasunaren formen zerrenda amaigabea litzateke, eta mendekoek zirrara sexual berriak aurkitzeko modu berriak bilatu beharrarekin batera handitzen da.

Sexu-mendekotasunaren beste ezaugarri bat progresiboa izatea da. Hau da, ohiko jokabideak pixkanaka maizago, askotarikoago eta muturrekoago bihurtzen dira - ondorio maizago eta larriagoekin. Mendekotasuna kontrolpean dagoela dirudienean, mendekoa prozesuaren ezaugarri ohikoetako bat besterik ez da bizitzen ari: askapen sexualetik horren kontrolera igarotzen da. Kontrol-faseak, ezinbestean, huts egiten du denborarekin (ordubetean, astebetean, hilabetean edo urtebetean izan) eta mendekoa berriro jokabidera itzultzen da, inoiz berriro ez egiteko bere buruari edo besteei egindako promesa gorabehera. Askapenaren estasia agortzen denean, mendekoak askotan damua sentituko du bere porrotagatik eta, erabaki irmoz, jokabidetik abstenitzeko beste aldi batera itzuliko da, bere erabakia berriro ahuldu arte. Laguntzarik gabe, horrela bizi du bere bizitza sexuaren mendeko pertsonak.

Internet bihurtu da sexu-mendeko askorentzat sexu-jokabidea gauzatzeko formarik berriena eta azkarren hazten ari dena. Sexu-mendeko askok ordenagailu bidezko sexua gehitu dute beren errepertoriora, ‘gehiago, errazago eta hobeto’ izateko beharra asetzen baitu. Zibersexuaren mendekoarentzat, gero eta denbora gehiago igarotzen da nabigatzen, deskargatzen, masturbatzen, sexu-iragarki tauletan argitaratutako informazioa irakurtzen, sexu-txat geletan edo web-kameren bidez beste batzuekin zuzenean informazio sexuala trukatzen, edo webgune interaktiboetan beren zuzeneko sexu-ikuskizunak zuzentzen. Internetek sexu-mendekoek bilatzen dituzten gauza asko eskaintzen ditu, guztiak leku bakarrean: isolamendua, sekretua, fantasia-materiala, aniztasun amaigabea, eguneko 24 orduetako eskuragarritasuna, berehalako irisgarritasuna, itzultzeko bide azkarra, eta kostu txikia edo kosturik ez.

Sexu-mendekotasunaren ezaugarrietako bat progresiboa izatea denez, Interneteko sexu-mendekoek askotan mendekotasunaren aurrerapen azkarra bizi dute. Zirrara sexual berriek denbora pila bat ematera, jokabide muturrekoagoetara azkarrago igarotzera, arrisku handiagoak hartzera eta maizago harrapatuak izatera eramaten dituzte. Sexu-mendekoen arazoak Interneten bidez duen aurrerapen bizkortua, ironikoki, bedeinkazio bihur daiteke, mendekoa ondorioen fasera azkarrago eraman baitezake eta, hala, laguntza lehenago bilatzera bultzatu.

Hona hemen sexu-mendekotasunaren forma ohikoenetako batzuk.

Sexu-mendekoak ez diren pertsona batzuek beren bizitzako uneren batean behean zerrendatutako jokabideetako bat edo gehiago egin ditzaketen arren, jokabideak errepikatzeko premia jasanezina dagoenean eta haien inguruan ohiturak garatzen direnean bakarrik bihurtzen da sexu-mendekotasun. Horrek, ziur asko, haien bizitzan beste arazo batzuk eragingo ditu.

• Masturbazio konpultsiboa
• Prostitutekin sexu konpultsiboa
• Bikotekide anitzekin sexu anonimoa, sexua helburu bakarra denean eta pertsonarekin inolako harremanik ezartzen ez denean (ezta ezagun gisa ere).
• Konpromisozko harreman batetik kanpoko hainbat abentura, edo harremanak bata bestearen atzetik.
• Topless tabernetara, modelo-estudioetara, sexura bideratutako beltzarantze-zentroetara, helduentzako liburu-dendetara edo sexu-masajeko establezimenduetara maiz joatea.
• Ohiko exhibizionismoa
• Ohiko voyeurismoa
• Sexu-ukitu desegokiak
• Haurren sexu-abusua
• Bortxaketa

Sexu- eta maitasun-mendekotasuna

Bereizketa bat egin izan da sexu-mendekotasunaren eta 'sexu- eta maitasun-mendekotasuna' deitzen denaren artean. Bigarrena pertsona jakinekin maitasun-harremanak ezartzeko mendekotasun-eredu bati dagokio, non pertsona eta harremana, baita pertsona horrekin izandako sexua ere, mendekoarentzako erakargarritasunaren parte diren. Elementu horiek berak harreman osasuntsu batean normalak diren arren, sexuaren eta maitasunaren mendekoek ez dute inoiz betetasunik eta iraunkortasunik aurkitzen hasten dituzten harremanetan. Beste harreman batean asebetetzea bilatzen jarraitzen dute, baina hutsa, zorrotza edo antsietate-sortzailea aurkitzen dute.

Sexuaren eta maitasunaren mendekoek hainbat harreman izan ditzakete pertsona desberdinekin aldi berean, edo bata bestearen atzetik igaro daitezke, bakoitza utziz hasierako "euforia" desagertzen denean. Edo harreman nagusi bat izan dezakete (ezkontza bat, adibidez), etxe, seme-alaba eta iraunkortasunaren beste zeinu batzuekin, baina aldizka pertsona berriekin harreman ezkutuetara itzultzen jarraitzen dute.

Sexu-mendekotasuna, aldiz, kitzikapen sexualarekiko eta askapen sexualarekiko obsesioa izan ohi da, askotan pertsona nor den gutxi axola zaiona eta harremanik behar ez duena. Aitzitik, sexu-mendekoarentzat axola duena irudiak ematen dion zirrara da, dela autoan edo kale-kantoi batean ikusitako ezezagun bat, gorputz-atal kitzikagarriak, argazki erotiko bat edo mendekoaren beraren fantasia.

Tratamendua

Sexu-mendekotasuna jasaten duen gizon edo emakume batek laguntza profesionala bilatzeko aukera du, psikoterapeuta bati kontsulta eginez edo tratamendu-zentro espezializatu batean sartuz.

Psikoterapeuta batekin aholkularitza-saioak egiteak diskretuagoa izatearen abantaila du, eta eragin txikiagoa izango du pertsonaren ahalmen ekonomikoan. Hala ere, bere sexu-mendekotasunagatik delitu larriak egiten ari den pertsona batentzat gomendagarria da zentro espezializatu batean sartzea, horrek jokabide kaltegarri horietan aritu daitekeen ingurunetik aldenduko baitu.

Zuk, zure bikotekideak edo ezagutzen duzun norbaitek sexu-mendekotasuna jasan dezakeela uste baduzu, jo osasun-profesional batengana ahalik eta lasterren.