سکس و افزایش سن
باور رایجی وجود دارد که با بالا رفتن سن، میل جنسی خود را از دست می‌دهید و صمیمیت جنسی دیگر گزینه‌ای در کار نیست؛ این به هیچ وجه واقعیت ندارد! میل جنسی هر فرد ممکن است در نتیجه‌ی عوامل بسیاری دچار تغییراتی شود، اما لزوماً از بین نمی‌رود. عواملی که بر میل جنسی اثر می‌گذارند ماهیتی روانی و فیزیولوژیک دارند.
به‌عنوان یک قاعده‌ی سرانگشتی، اگر در جوانی میل جنسی سالمی داشته باشید، تا سال‌های سالمندی هم همچنان میل سالمی خواهید داشت. اما اگر در دهه‌ی بیست زندگی‌تان یک 'یخچال' باشید، نمی‌توانید بدون تلاش و انگیزه‌ی فراوان انتظار بهبود چشمگیری داشته باشید.
تغییرات جنسی با افزایش سن
تغییرات فیزیولوژیک اصلی که هم در مردان و هم در زنان رخ می‌دهد ناشی از تغییر سطح هورمون‌هاست؛ سطح تستوسترون در مردان و سطح استروژن در زنان. کاهش تدریجی این هورمون‌ها باعث تغییرات گوناگونی در توانایی جسمی برای عملکرد جنسی می‌شود؛ با این حال، می‌توان با زمان، صبر و ارتباط بر این تغییرات غلبه کرد.
تغییرات فیزیولوژیک در مردان
در مردان، این تغییرات جسمی معمولاً در طول یک دوره‌ی زمانی رخ می‌دهند. با بالا رفتن سن مرد، مقدار تستوسترون در گردش خون کاهش می‌یابد؛ این کاهش در حدود ۶۰ سالگی تثبیت می‌شود. در نتیجه‌ی این کاهش سطح تستوسترون، ممکن است رسیدن به نعوظ کامل برای مرد بسیار بیشتر طول بکشد. در سنین جوانی، مرد اغلب می‌تواند تنها با تحریک بصری و ذهنی به نعوظ برسد؛ اما با بالا رفتن سن، برای رسیدن به همان نتیجه به تحریک دستی مستقیم‌تری نیاز خواهد داشت.
همچنین ممکن است مدت زمانی که مرد می‌تواند پیش از انزال نعوظ خود را حفظ کند کاهش یابد. این به عوامل جسمی گوناگون دیگری مربوط است که بر جریان خون اثر می‌گذارند - مانند فشار خون بالا، دیابت و آریتمی‌های قلبی - که فقط چند نمونه از آن‌ها هستند. قدرت انزال و مقدار مایع منی نیز کاهش می‌یابد.
مرحله‌ی بازیابی پس از آمیزش جنسی نیز طولانی‌تر می‌شود؛ مرد به زمان بسیار بیشتری نیاز خواهد داشت تا دوباره توانایی رسیدن به ارگاسم را پیدا کند - معمولاً ۱۲ تا ۲۴ ساعت. این مدت با بالاتر رفتن سن مرد همچنان افزایش می‌یابد.
نکته‌ی بسیار مهم دیگری که باید به خاطر داشت این است که اگر مردی در دهه‌ی پنجاه تا شصت زندگی‌اش فعالیت جنسی را کنار بگذارد، از آن پس احتمال بسیار بیشتری دارد که دچار مشکلات ناتوانی جنسی شود.
تغییرات فیزیولوژیک در زنان
در زنان، تغییرات فیزیولوژیک (هرچند معمولاً به اندازه‌ی مردان زیاد نیست) می‌تواند اثرات بسیار منفی داشته باشد و باعث شود بسیاری از زنان از فعالیت جنسی چشم بپوشند.
با بالا رفتن سن زنان، یائسگی باعث کاهش تولید استروژن می‌شود و به باروری پایان می‌دهد، هرچند تا زمانی که یک سال کامل بدون قاعدگی سپری نشده باشد، بارداری همچنان ممکن است. این موضوع می‌تواند بر برخی زنان اثرات روانی داشته باشد که در بخش بعدی بیشتر به آن پرداخته می‌شود.
در نتیجه‌ی این کاهش تولید استروژن، تغییراتی رخ می‌دهد که می‌تواند رابطه‌ی جنسی را دردناک کند. به‌طور کلی بافت واژن دچار آتروفی می‌شود؛ خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد و نازک می‌شود. رطوبت طبیعی واژن کاهش می‌یابد که استفاده از لوبریکانت مصنوعی را ضروری می‌کند. اندازه‌ی بافت کلیتوریس، فرج و لب‌های فرج، همراه با اندازه‌ی دهانه‌ی رحم، رحم و تخمدان‌ها کاهش می‌یابد. با این حال، خبر خوب این است که حساسیت کلیتوریس همان‌قدر باقی می‌ماند که زن در جوانی داشت.
تنش جنسی پیش از ارگاسم کاهش می‌یابد و انقباض‌های ارگاسمی کمتر می‌شوند. این انقباض‌ها در واقع ممکن است برای برخی زنان دردناک باشند. خبر خوب: اگر زنی پیش از یائسگی چندارگاسمی بوده است، به احتمال زیاد همچنان این توانایی را خواهد داشت.
روان بر میل جنسی اثر می‌گذارد
اغلب آنچه با افزایش سن واقعاً بر میل جنسی هر فرد اثر می‌گذارد، تغییرات فیزیولوژیک نیست، بلکه مسائل روانی‌ای است که پیش می‌آید. ممکن است به دلیل باورهای مذهبی‌ای که صمیمیت جنسی را صرفاً وسیله‌ای برای تولیدمثل می‌دانند، علاقه کاهش یابد. زنی که این توانایی را از دست بدهد، ممکن است علاقه‌اش به سکس را از دست بدهد، چون دیگر "هدف مذهبی (تولیدمثلی)" خود را برآورده نمی‌کند.
برخی افراد ممکن است احساس گناه کنند، به‌ویژه کسانی که همسرشان را از دست داده‌اند. ممکن است احساس کنند که رابطه‌ی جنسی با کسی غیر از کسی که همسرشان بود، نوعی خیانت است.
برخی دیگر احساس گناه می‌کنند، چون طوری تربیت شده‌اند که فکر می‌کنند سکس چیزی نیست که باید از آن لذت برد. باورهای جامعه چنین القا می‌کنند که فرد سالمندی که همچنان میل جنسی دارد "کثیف" یا غیرطبیعی است و همین لذت بردن از سکس را برای فرد سالمند دشوار می‌کند. اغلب افزایش سن با از دست دادن پارتنر و ناتوانی در یافتن پارتنری مناسب برای تجربه‌ی صمیمیت جنسی همراه است. تعداد زنان از مردان بیشتر است و همین یافتن پارتنری مناسب را برای بسیاری از زنان سالمند دشوار می‌کند.
افسردگی نیز مشکل بزرگی برای میل جنسی است. فرد افسرده معمولاً تمایل اندکی به رابطه‌ی جنسی دارد و متأسفانه بسیاری از داروهایی که برای درمان افسردگی تجویز می‌شوند، همان اندک میل جنسی باقی‌مانده را هم کاهش می‌دهند.
موارد بالا تنها چند نمونه از مسائل روانی فراوانی هستند که ممکن است در سنین بالاتر بر میل جنسی فرد اثر بگذارند.
در پایان...
همان‌طور که می‌بینید، عوامل بسیاری وجود دارند که ممکن است با بالا رفتن سن در میل جنسی فرد اختلال ایجاد کنند؛ اما راه‌های بسیار بیشتری هم هست که فرد با آن‌ها می‌تواند با این تغییرات مقابله کند و زندگی جنسی فوق‌العاده‌ای را حفظ کند/بازیابد. نخستین و مهم‌ترین راه مقابله، آگاهی است. برای یاد گرفتن هیچ‌وقت دیر نیست و مهم‌ترین کار این است که یاد بگیرید بدنتان چگونه تغییر می‌کند و چه کاری می‌توانید در این باره انجام دهید. درباره‌ی هر بیماری‌ای که ممکن است داشته باشید و داروهایی که برای درمان آن مصرف می‌کنید، اطلاعات کسب کنید. بسیاری از داروها عوارض جانبی‌ای دارند که میل جنسی فرد را تغییر می‌دهد. اگر احساس می‌کنید چنین است، با پزشک خود صحبت کنید، چون ممکن است درمان جایگزینی بدون این عوارض جانبی وجود داشته باشد.
راه دیگر حفظ یک زندگی جنسی لذت‌بخش، امتحان کردن اسباب‌بازی‌ها، فیلم‌ها، کتاب‌ها و مجله‌هاست. اسباب‌بازی‌ها به‌ویژه حالا که برای برانگیخته شدن کامل به تحریک مستقیم‌تر و زمان بیشتری نیاز دارید، به کار می‌آیند. انواع ویبراتورها در همه‌ی اندازه‌ها، شکل‌ها و رنگ‌ها، انواع لوازم جانبی، اسباب‌بازی‌هایی با حرکات مختلف، لوبریکانت‌های خوراکی و روغن‌های ماساژ وجود دارند. تکنیک‌های مختلف بسیاری را می‌توان به کار برد؛ از ماساژ و تحریک دهانی گرفته تا کاماسوترا (برای کسانی که همچنان به اندازه‌ی کافی انعطاف‌پذیر و ماجراجو هستند که امتحانش کنند).
مشکلات روانی را می‌توان با کمک یک درمانگر، یا صرفاً با ارتباط خوب با پارتنرتان، درمان کرد. نکته‌ی اصلی که باید به خاطر داشت این است که نترسید، عجله نکنید و ارتباط برقرار کنید.
اگر فردی مجرد است و نمی‌تواند پارتنر مناسبی پیدا کند، راه‌های فراوانی برای لذت بخشیدن به خود وجود دارد. با نگرش و رویکرد درست، هیچ دلیلی ندارد که نتوانید تا سال‌های سالمندی از یک زندگی جنسی فعال لذت ببرید!
