Seks Bağımlılığı

Çoğu zaman seks bağımlılığı olarak adlandırılan kompulsif cinsel davranış, alkol ve madde bağımlılığına ya da kompulsif kumar oynamaya benzerlikleri olan gerçek bir sorun olarak giderek daha fazla kabul görüyor. Cinsel bağımlılığı olan kişi, tıpkı bir madde bağımlısının eroin ‘vurmanın’ etkilerine bağımlı hâle gelmesi gibi, cinsel davranış sırasında bedende gerçekleşen nörokimyasal değişikliklere bağımlı hâle gelir.

Bu, nüfusun çoğunluğu için son derece haz verici ve hayatı zenginleştiren bir deneyim olan, kişinin kendini cinsel bir varlık olarak ifade etmesinin özünde bağımlılık yapan bir gerçeklik olduğu anlamına gelmez. Seksten kendini onaylayan bir fiziksel haz kaynağı olarak keyif almanın aksine, seks bağımlısı acıdan teselli bulmak, kendini beslenmiş hissetmek ya da stresten kurtulmak için sekse dayanmayı öğrenmiştir; bu, alkoliğin alkolü bilinçli olarak kullanmasıyla karşılaştırılabilir.

Cinsel bağımlılığın kökleri genellikle ergenlik ya da çocukluk dönemine dayanır. Örneğin çocuk çoğu zaman kaotik, düşmanca ya da ihmalkâr bir evde büyür; ya da aile başka açılardan gayet normal olabilir, ama sevgi nadiren dile getirildiği için çocuk duygusal olarak sevgiye aç büyür. Çocuk, örneğin ebeveynlerin şiddetli tartışmalarından kaçmak ya da bilinçdışı bir ilgi veya sevgi eksikliğini telafi etmek için tekrar tekrar mastürbasyona yönelebilir.

Mastürbasyon çocukluğun normal ve doğal bir parçası olmalıdır, ama yalnız, istismara uğramış ya da reddedilmiş çocuk için içteki acıyı gizleyen düzenli bir yatıştırıcıya dönüşebilir. Seks yavaş yavaş başka şeylerin yerini alır; can sıkıntısından kaçmaktan kaygıyla başa çıkmaya, gece uykuya dalabilmeye kadar her türlü ihtiyaç anında başvurulan kullanışlı bir eyleme dönüşür.

Öte yandan çocuk sekse uygunsuz yollarla tanıştırılmış olabilir. Büyürken benzer yaştaki çocuklar arasında çoğu zaman meraktan kaynaklanan normal cinsel keşiflerin yerine, bazı çocuklar cinsel istismara (bir yetişkinin bir çocukla cinsel etkinliğe girmesi) maruz kalır. Ya da çocuğu cinsel deneyimlerle tanıştıran kişi, beş ya da daha fazla yaş büyük başka bir çocuk (ör. büyük bir kuzen, bebek bakıcısı vb.) olabilir ve bu cinsel deneyim karşılıklı gibi hissettirmez. Bu deneyimlerde çoğu zaman doğal merak, yeni keşfedilen haz verici duygular ve korku ya da utanç duyguları bir aradadır. Korku ve utanç, büyük kişinin çocuğun iş birliğini sağlamak ve kimseye anlatmasını önlemek için savurduğu tehditlerle daha da artabilir.

Kişinin hayatı boyunca cinsel hazla korkunun ya da utancın bir arada olduğu benzer deneyimleri arama örüntüsü yerleşebilir. Çocuk büyüdüğünde, bilinçdışı olarak korku yaratan yüksek riskli durumlarda ya da utançla beslenen gizli koşullarda seksten uyarılabilir.

Seks Bağımlılığının Bazı Özellikleri

Cinsel davranış utanç vericidir. Bağımlı, yaptığı şeyden - daha doğrusu yapmış olduğu şeyden - utanç duyar; bu genellikle kişinin bazı standartlarını çiğneyen cinsel eylemlerde bulunduktan hemen sonra olur. Ya da utanç, bunun ‘gerçek bir erkek’ için normal olduğu söylenerek - ya da başkalarına odaklanılarak, "O kadın istiyordu." denerek - inkâr edilebilir. Böylece evli bir erkek en yakın arkadaşının karısıyla seks yaptıktan sonra pişmanlık duyabilir, arkadaşının karısını cinsel olarak tatmin etmediğini öne sürerek kendini haklı çıkarabilir ve ardından kendi karısıyla yatmaktan kaçınabilir; bunların hepsi bir sorun olduğunu ya da yanlış bir şey yaptığını inkâr etmeye yönelik boş bir çabadır.

Cinsel davranış gizlidir. Seks bağımlısı giderek çifte bir hayat yaşamaya başlar - herkesin önündeki hayatında belki tanınan, saygı ve hayranlık duyulan biridir, ama gizlice ve düzenli olarak onu tanıyan ve sevenleri şoke edebilecek cinsel eylemlerde bulunur. Örneğin cinsel bağımlılığı olan bir din adamı pazar sabahı zinanın ve evlilik dışı cinselliğin günahkârlığı üzerine vaaz verdiği için yüceltilirken, pazartesi öğleden sonra bir modellik stüdyosunda ya da yetişkinlere yönelik bir kitapçıda bu davranışları kendisi sergileyebilir. Ya da bir erkek ilişki partnerine bir arkadaşını ziyarete gideceğini söyleyip bunun yerine anonim seks aramak için bir parka gidebilir.

Cinsel davranış istismarcıdır. Başka birinin seçimini çiğner ya da onun kavrayışını aşar. Örneğin buluştuğu kişiyi kendisiyle cinsel ilişkiye girmeye manipüle eden ya da zorlayan bir erkek; düğmeleri kısmen açık bir bluzla, hiçbir şeyden habersiz bir erkek iş arkadaşına doğru eğilip göğsünü "yanlışlıkla" açığa çıkaran kadın; ya da kalabalığın arasında dolaşıp ‘elle sarkıntılık etmek’ için kalabalık alışveriş merkezlerini arayan erkek. Çok daha kötüsü, çocukların güvenini manipüle eden ve onları kandırarak kendileriyle cinsel eylemlerde bulunmaya zorlayıp üzerlerindeki güçlerini kötüye kullanan yetişkin erkekler ve kadınlardır. Seks, seks bağımlısının kendisine karşı da istismarcı olabilir; örneğin fiziksel yaralanmaya varacak kadar mastürbasyon yapmak ya da cinsel uyarılma için kendini kesmek veya çimdiklemek gibi.

Cinsel Bağımlılığın Farklı Biçimleri

Cinsel bağımlılık pek çok farklı biçimde ortaya çıkabilir. Bağımlı öncelikle bir seks işçisiyle seks gibi tek bir davranışa bağımlı olabilir, ama genellikle çeşitli cinsel davranışlara başvurur. Örneğin bir iş yemeğinde üstsüz bir barda dansçıları izleyen, bir iş seyahati sırasında bir gece otel odasında bir eskort hizmetinden gelen bir seks işçisiyle seks yapan, eve dönüp geçen ay aldığı cinsel masajı hayal ederken karısıyla seks yapan satış temsilcisini düşün. Cinsel bağımlılık biçimlerinin listesi sonsuz olurdu ve bağımlıların cinsel heyecan bulmanın yeni yollarını arama ihtiyacıyla birlikte uzar.

Cinsel bağımlılığın bir diğer özelliği ilerleyici olmasıdır. Yani alışkanlık hâline gelen davranışlar giderek daha sık, daha çeşitli ve daha uç hâle gelir - sonuçları da daha sık ve daha ağır olur. Bağımlılığın kontrol altında göründüğü dönemlerde bağımlı aslında yalnızca bu sürecin yaygın özelliklerinden birini yaşamaktadır: cinsel boşalımdan onu kontrol etmeye geçiş. Kontrol evresi zamanla kaçınılmaz olarak çöker (bu bir saat, bir hafta, bir ay ya da bir yıl içinde olabilir) ve bağımlı, bir daha asla yapmayacağına dair kendine ya da başkalarına verdiği söze rağmen yeniden aynı davranışa döner. Boşalımın coşkusu tükendiğinde bağımlı çoğu zaman başarısızlığından ötürü pişmanlık duyar ve büyük bir kararlılıkla, kararlılığı yeniden zayıflayana kadar davranıştan uzak durduğu yeni bir döneme geçer. Yardım almadığında cinsel bağımlılığı olan kişi hayatını bu şekilde sürdürür.

İnternet, pek çok seks bağımlısı için cinsel dürtüleri eyleme dökmenin en yeni ve en hızlı büyüyen biçimi hâline geldi. Pek çok seks bağımlısı, ‘daha fazla, daha kolay ve daha iyi’ ihtiyacını karşıladığı için bilgisayarda seksi repertuvarına ekledi. Siber seks bağımlısı giderek artan miktarda zamanı internette gezinerek, dosya indirerek, mastürbasyon yaparak, cinsel ilan panolarında paylaşılan bilgileri okuyarak, cinsel sohbet odalarında ya da bilgisayar kameraları aracılığıyla başkalarıyla canlı olarak cinsel içerik alışverişi yaparak ya da etkileşimli sitelerde kendi canlı seks şovlarını yöneterek geçirir. İnternet, seks bağımlılarının aradığı pek çok şeyi tek bir yerde sunuyor: yalıtılmışlık, gizlilik, fantezi malzemesi, sonsuz çeşitlilik, günün her saatinde ulaşılabilirlik, anında erişim, hızla geri dönebilme imkânı ve düşük maliyet ya da hiç maliyet olmaması.

Cinsel bağımlılığın özelliklerinden biri ilerleyici olması olduğundan, internetteki seks bağımlıları çoğu zaman bağımlılıklarının hızla ilerlediğini yaşar. Yeni cinsel heyecanlar muazzam miktarda zaman harcamaya, daha uç davranışlara daha hızlı geçmeye, daha büyük riskler almaya ve daha sık yakalanmaya yol açar. Seks bağımlılarının sorununun internet yoluyla hızlanan ilerleyişi ironik biçimde bir nimete dönüşebilir, çünkü bağımlıyı sonuçlar evresine daha çabuk taşıyıp daha hızlı yardım almasını sağlayabilir.

İşte cinsel bağımlılığın daha yaygın biçimlerinden bazıları.

Seks bağımlısı olmayan bazı insanlar da hayatlarının bir döneminde aşağıda sıralanan davranışlardan bir ya da daha fazlasını sergileyebilir; ama bu, ancak davranışları tekrarlamaya yönelik karşı konulmaz bir ihtiyaç olduğunda ve bunların etrafında alışkanlıklar geliştiğinde cinsel bağımlılık hâline gelir. Bunun muhtemel sonucu, kişinin hayatında başka sorunlara yol açmasıdır.

• Kompulsif mastürbasyon
• Seks işçileriyle kompulsif seks
• Tek amacın seks olduğu ve kişiyle hiçbir ilişkinin (bir tanışıklık düzeyinde bile) kurulmadığı, birden fazla partnerle anonim seks.
• Bağlılık içeren bir ilişkinin dışında birden fazla yasak ilişki ya da art arda ilişkiler.
• Üstsüz barlara, modellik stüdyolarına, cinsel hizmet sunan solaryumlara, yetişkinlere yönelik kitapçılara ya da cinsel masaj salonlarına sık sık gitmek.
• Alışkanlık hâline gelmiş teşhircilik
• Alışkanlık hâline gelmiş röntgencilik
• Uygunsuz cinsel dokunma
• Çocuklara yönelik cinsel istismar
• Tecavüz

Seks ve Aşk Bağımlılığı

Seks bağımlılığı ile 'seks ve aşk bağımlılığı' olarak adlandırılan durum arasında bir ayrım yapılmıştır. İkincisi, belirli kişilerle aşk ilişkileri kurmaya dayalı bir bağımlılık örüntüsüyle ilgilidir; burada kişi ve ilişki, kişiyle yaşanan seks kadar bağımlı için çekiciliğin bir parçasıdır. Bu öğeler sağlıklı bir ilişkide normal olsa da seks ve aşk bağımlıları başladıkları hiçbir ilişkide doyum ve kalıcılık bulamaz. Tatmini başka bir ilişkide aramayı sürdürürler ama onu da boş, talepkâr ya da kaygı verici bulurlar.

Seks ve aşk bağımlılarının aynı anda farklı kişilerle sürdürdükleri birkaç ilişkisi olabilir ya da ilk "sarhoşluk" geçtiğinde her birini bırakıp art arda birinden ötekine geçebilirler. Ya da evi, çocukları ve diğer kalıcılık işaretleriyle eksiksiz büyük bir ilişkileri (evlilik gibi) olabilir, ama düzenli aralıklarla yeni kişilerle gizli ilişkilere dönmeyi sürdürürler.

Buna karşılık seks bağımlılığı genellikle cinsel uyarılma ve cinsel boşalımla meşguliyettir; bu meşguliyetin çoğu zaman karşıdaki kişinin kim olduğuyla pek ilgisi yoktur ve bir ilişki gerektirmez. Aksine seks bağımlısı için önemli olan, imgeden aldığı heyecandır; bu imge ister bir arabada ya da sokak köşesinde gözüne çarpan bir yabancı, ister uyarıcı vücut parçaları, ister erotik bir resim, isterse bağımlının kendi fantezisi olsun.

Tedavi

Cinsel bağımlılıktan muzdarip bir erkek ya da kadın, bir psikoterapiste danışarak ya da uzmanlaşmış bir tedavi merkezine yatarak profesyonel yardım alma seçeneğine sahiptir.

Bir psikoterapistle danışmanlık seansları, daha gizli olma ve kişinin ekonomik olanaklarını daha az etkileme avantajına sahiptir. Ancak cinsel bağımlılığı nedeniyle ciddi suçlar işleyen biri için, kendisini bu tür zararlı davranışlara girişebileceği ortamdan uzaklaştıracağından, uzmanlaşmış bir merkeze yatması tavsiye edilir.

Senin, partnerinin ya da tanıdığın birinin cinsel bağımlılıktan muzdarip olabileceğini düşünüyorsan lütfen en kısa sürede bir sağlık profesyoneline danış.