Seks en ouder worden

Veel mensen denken dat je met het ouder worden je zin in seks verliest en dat seksuele intimiteit dan geen optie meer is; zo werkt het gewoon niet! Iemands libido kan door allerlei factoren veranderen, maar verdwijnt niet per se. De factoren die het libido beïnvloeden, zijn van psychologische en fysiologische aard.

Als vuistregel geldt: als je op jonge leeftijd een gezond libido hebt, houd je dat tot ver in je oude dag. Ben je in je twintiger jaren echter een 'ijskast', dan kun je zonder veel werk en motivatie geen spectaculaire verbetering verwachten.

Seksuele veranderingen met de leeftijd

De belangrijkste fysiologische veranderingen bij zowel mannen als vrouwen komen door veranderende hormoonspiegels: de testosteronspiegel bij mannen en de oestrogeenspiegel bij vrouwen. De geleidelijke daling van deze hormonen zorgt voor allerlei veranderingen in het lichamelijke vermogen om seksueel te functioneren; met tijd, geduld en communicatie zijn die veranderingen echter te overwinnen.

Fysiologische veranderingen bij mannen

Bij mannen treden deze lichamelijke veranderingen meestal geleidelijk op. Naarmate een man ouder wordt, neemt de hoeveelheid circulerend testosteron af; rond de 60 jaar stabiliseert dat. Door deze daling van de testosteronspiegel kan het bij een man veel langer duren voordat hij een volledige erectie krijgt. Op jonge leeftijd kan een man vaak al een erectie krijgen door alleen visuele en mentale prikkels; naarmate hij ouder wordt, heeft hij echter meer directe stimulatie met de hand nodig om hetzelfde effect te bereiken.

Ook kan de tijd dat een man een erectie kan vasthouden voordat hij ejaculeert korter worden. Dat komt door allerlei andere lichamelijke factoren die de doorbloeding beïnvloeden - zoals hoge bloeddruk, diabetes en hartritmestoornissen - om er maar een paar te noemen. Ook nemen de kracht van de ejaculatie en de hoeveelheid sperma af.

Ook de herstelfase na geslachtsgemeenschap wordt langer; het duurt bij een man veel langer voordat hij opnieuw een orgasme kan krijgen - meestal 12 tot 24 uur. Die periode wordt langer naarmate een man nog ouder wordt.

Een ander heel belangrijk feit om te onthouden: als een man rond zijn vijftigste tot zestigste stopt met seksuele activiteit, heeft hij vanaf dat moment een veel grotere kans op erectieproblemen.

Fysiologische veranderingen bij vrouwen

Bij vrouwen kunnen de fysiologische veranderingen (al zijn ze meestal minder groot dan bij mannen) heel negatieve gevolgen hebben, waardoor veel vrouwen afzien van seksuele activiteit.

Naarmate vrouwen ouder worden, zorgt de menopauze voor een lagere oestrogeenproductie en komt er een einde aan de vruchtbaarheid, al blijft zwangerschap mogelijk tot er een vol jaar zonder menstruatie voorbij is. Dat kan bij sommige vrouwen psychologische gevolgen hebben, die in het volgende deel verder worden besproken.

Door deze lagere oestrogeenproductie treden er enkele veranderingen op die seks pijnlijk kunnen maken. Over het algemeen treedt er atrofie van het vaginale weefsel op; het verliest zijn elasticiteit en wordt dunner. De natuurlijke vochtigheid neemt af, waardoor glijmiddel nodig wordt. Het weefsel van de clitoris, de vulva en de schaamlippen wordt kleiner, net als de baarmoederhals, de baarmoeder en de eierstokken. Het goede nieuws is wel dat de clitoris even gevoelig blijft als toen de vrouw jonger was.

De seksuele spanning vóór een orgasme neemt af en de orgastische samentrekkingen worden minder. Die samentrekkingen kunnen voor sommige vrouwen zelfs pijnlijk zijn. Het goede nieuws: als een vrouw vóór de menopauze meerdere orgasmes kon krijgen, kan ze dat waarschijnlijk nog steeds.

Psychologie beïnvloedt het libido

Wat het libido van iemand op leeftijd echt beïnvloedt, zijn vaak niet de fysiologische veranderingen, maar de psychologische problemen die opduiken. Er kan minder interesse zijn door religieuze overtuigingen die stellen dat seksuele intimiteit alleen een middel is om je voort te planten. Zodra een vrouw dat vermogen verliest, kan ze haar interesse in seks verliezen, omdat ze haar "religieuze (reproductieve) doel" niet meer vervult.

Sommige mensen voelen zich schuldig, vooral mensen van wie de partner is overleden. Ze kunnen het gevoel hebben dat seks met iemand anders dan de persoon met wie ze getrouwd waren een vorm van verraad is.

Anderen voelen zich schuldig omdat ze zijn opgevoed met het idee dat seks niet bedoeld was om van te genieten. Volgens maatschappelijke opvattingen is een oudere die nog zin in seks heeft "vies" of onnatuurlijk, wat het voor ouderen moeilijk maakt om van seks te genieten. Met de jaren komt vaak ook het verlies van een partner en het onvermogen om een geschikte partner te vinden met wie iemand van seksuele intimiteit kan genieten. Er zijn meer vrouwen dan mannen, wat het voor veel oudere vrouwen moeilijk maakt om een geschikte partner te vinden.

Ook depressie is een groot probleem voor het libido. Iemand met een depressie heeft meestal weinig behoefte aan seks, en helaas verlagen veel medicijnen tegen depressie het beetje libido dat nog over is.

Dit zijn maar een paar van de vele psychologische problemen die iemands libido op latere leeftijd kunnen beïnvloeden.

Tot slot...

Zoals je ziet, zijn er veel factoren die iemands libido met het ouder worden kunnen verstoren; er zijn echter nog veel meer manieren waarop iemand deze veranderingen kan tegengaan en een fijn seksleven kan behouden of terugkrijgen. De allerbelangrijkste manier om terug te vechten is kennis. Het is nooit te laat om te leren, en het belangrijkste is dat je leert hoe je lichaam verandert en wat je eraan kunt doen. Verdiep je in eventuele ziektes die je hebt en de medicijnen die je ertegen gebruikt. Veel medicijnen hebben bijwerkingen die het libido veranderen. Praat met je arts als je denkt dat dat bij jou zo is, want er is misschien een alternatieve behandeling zonder die bijwerkingen.

Een andere manier om een fijn seksleven te houden, is experimenteren met seksspeeltjes, video's, boeken en tijdschriften. Seksspeeltjes komen goed van pas, juist nu je meer directe stimulatie en tijd nodig hebt om volledig opgewonden te raken. Er zijn allerlei vibrators in alle maten, vormen en kleuren, allerlei opzetstukken, speeltjes die verschillende dingen doen, eetbare glijmiddelen en massageoliën. Je kunt veel verschillende technieken gebruiken: van massage en orale stimulatie tot de Kama Sutra (voor wie nog lenig en avontuurlijk genoeg is om het te proberen).

De psychologische problemen kunnen worden behandeld door een therapeut, of gewoon met goede communicatie met je partner. Het belangrijkste om te onthouden: wees niet bang, neem de tijd en praat met elkaar.

Als iemand single is en geen geschikte partner kan vinden, zijn er genoeg manieren om zichzelf te verwennen. Met de juiste houding en aanpak is er geen reden waarom je niet tot ver in je oude dag van een actief seksleven zou kunnen genieten!